O‘zbekistonda elektromobil va gibrid avtomobillarga talab ortib bormoqda
O‘zbekistonda elektromobil va gibrid avtomobillarga talab ortib bormoqda. Yanvar–avgust oylarida mamlakatga 1,1 milliard dollarlik 79 mingdan ziyod yengil avtomobil import qilindi. Ularning 69,4 foizini elektromobillar tashkil etdi.
Elektr va gibrid avtomobillar importi jadal o‘smoqda. Xususan, 2026-yilning yanvar-avgust oylarida O‘zbekistonga umumiy qiymati 1,1 milliard dollar bo‘lgan 79 ming 46 ta yengil avtomobil olib kirildi. Bu haqda Statistika agentligi ma’lumotlari asosida xabar berildi.
Hisobot davrida import tarkibida elektromobillar va gibrid transport vositalarining ulushi sezilarli darajada oshgan. Ayni paytda benzinda harakatlanuvchi avtomobillar importida qisqarish kuzatilgan.
Joriy yilning dastlabki sakkiz oyida mamlakatga 246,9 million dollarlik 13 ming 70 ta benzinli avtomobil import qilindi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 481 taga yoki 3,5 foizga kam. Shu bilan birga, benzinli avtomobillarning o‘rtacha import narxi 7,2 foizga pasaydi. Xususan, bir avtomobilning o‘rtacha qiymati 20 ming 362 dollardan 18 ming 891 dollarga tushdi.
Gibrid avtomobillar importida esa aksincha, yuqori o‘sish qayd etildi. Xorijdan olib kirilgan gibrid mashinalar soni 2261 tadan 11 ming 130 tagacha, ya’ni qariyb besh baravarga ko‘paydi. Ularning umumiy qiymati ham 55 million dollardan 240 million dollarga oshdi.
Bunda bitta gibrid avtomobilning o‘rtacha narxi 11,4 foizga arzonlashib, 24 ming 354 dollardan 21 ming 563 dollarga tushgan.
Yanvar–avgust oylarida O‘zbekistonga 614 million dollarlik 54 ming 826 ta elektromobil import qilindi. Bu 2025-yilning mos davriga nisbatan 14 ming 519 taga ko‘p. Import qiymati esa 142,1 million dollarga oshgan.
Shuningdek, elektromobillarning o‘rtacha import narxi 9,5 foizga pasaydi. Bir avtomobilning o‘rtacha qiymati 11 ming 718 dollardan 11 ming 207 dollarga tushgan.
Hisobot davrida, shuningdek, 1,5 million dollarlik 20 ta dizelli avtomobil ham import qilingan.
2026-yilning sakkiz oyi yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonga import qilingan yengil avtomobillarning umumiy sonida elektromobillar 69,4 foiz, benzinli avtomobillar 16,5 foiz, gibridlar esa 14,1 foizni tashkil etdi.
Bu ko‘rsatkichlar avtomobil bozorida transport vositalarining muqobil energiya manbalariga asoslangan turlariga qiziqish ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Elektromobillarga qiziqishning ortishiga bir qator iqtisodiy omillar ta’sir qilmoqda. Xususan, an’anaviy yoqilg‘i bozoridagi narx o‘zgarishlari, metan ta’minotida sovuq kunlarda kuzatiladigan navbatlar hamda propan va benzin narxlarining oshishi ayrim iste’molchilarni muqobil transport vositalarini tanlashga undamoqda.
Bundan tashqari, elektromobillar importi uchun bojxona boji va aksiz solig‘ining 0 foiz etib belgilangani ularning import xarajatlariga ta’sir qiluvchi omillardan biri hisoblanadi. Bu imtiyozlar elektr transport vositalarining an’anaviy ichki yonuv dvigatelli avtomobillarga nisbatan narx raqobatbardoshligiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, 2026-yilning yanvar-avgust oylarida elektromobillar importining o‘sishi va benzinli avtomobillar xaridining qisqarishi O‘zbekiston avtomobil bozoridagi o‘zgarishlarning muhim ko‘rinishlaridan biri bo‘ldi. Issiq va qurg‘oq iqlim sharoitida chorvachilikni samarali tashkil etish, ozuqa bazasini mustahkamlash va suv resurslaridan oqilona foydalanish borasida Misr tajribasi O‘zbekiston fermerlari uchun muhim amaliy ahamiyat kasb etadi.
Shahnoza Mamaturopova, O‘zA