Islohotlar samarasi — toza suv va zamonaviy oqova tizimida namoyon bo‘lmoqda

Taraqqiyotni har doim ham baland binolar, keng va ravon yo‘llar yoki zamonaviy inshootlar bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Ba’zan uning eng haqqoniy mezoni — xonadon kranidan oqib kelayotgan toza suv, mahalladagi zamonaviy oqova suv tizimi va insonning kundalik hayotidagi oddiy, ammo muhim qulayliklarda namoyon bo‘ladi.

Shu bois aholini sifatli va xavfsiz ichimlik suvi bilan ta’minlash, oqova suv tizimini takomillashtirish, mavjud infratuzilmani modernizatsiya qilish masalasi davlatimiz rahbarining doimiy e’tiborida. Bu borada belgilangan vazifalarning izchil amalga oshirilishi natijasida sohada yillar davomida to‘planib kelgan muammolar bosqichma-bosqich bartaraf etilmoqda.

Eng muhimi, islohotlar qog‘ozdagi rejalar yoki raqamlardagina emas, balki aholining kundalik hayotida o‘zining amaliy samarasini bermoqda.

Sirdaryo viloyatida so‘nggi to‘qqiz yilda ichimlik va oqova suv ta’minotini yaxshilashga jami 2,6 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirildi. Shu davrda 2,35 ming kilometr ichimlik suvi tarmog‘i, 332 kilometr oqova suv tarmog‘i, 423 ta ichimlik suvi hamda 16 ta oqova suv inshooti qurilib, foydalanishga topshirildi.

Bir qarashda bu raqamlar shunchaki statistikadek tuyulishi mumkin. Aslida esa har bir kilometr ortida bir mahalla, bir ko‘cha, yuzlab xonadonlar, har bir yangi inshoot zamirida esa inson uchun yaratilgan qulaylik va munosib turmush sharoiti mujassam.

Buni, eng avvalo, ichimlik suvi bilan ta’minlanganlik darajasida ko‘rish mumkin. 2016-yilda Sirdaryo viloyati aholisining markazlashgan ichimlik suvi bilan ta’minlanganlik darajasi 63,9 foizni tashkil etgan bo‘lsa, bugun mazkur ko‘rsatkich 88,4 foizga yetdi.

Bu — shunchaki raqam emas. Bu minglab xonadonlarda suv tashib kelishga sarflanadigan vaqt tejalayotgani, sanitariya sharoitlari yaxshilanayotgani va aholi uchun yanada qulay turmush muhiti yaratilayotganini anglatadi.

Sardoba tumanidagi natijalar esa sohadagi o‘zgarishlarning yaqqol misollaridan biri. Bu yerda 236 kilometr ichimlik suvi tarmog‘i va 18 ta inshoot barpo etildi. Natijada aholining markazlashgan ichimlik suvi bilan ta’minlanganlik darajasi 13 foizdan 94,2 foizga yetkazildi.

Aslida, islohotlarning mazmun-mohiyati ham shunda — yillar davomida yechimini kutayotgan muammolarni bosqichma-bosqich bartaraf etish, odamlar hayotida sezilarli o‘zgarishlarga erishish.

Suv ta’minoti bilan bir qatorda, oqova suv tizimini rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. Zero, aholini toza ichimlik suvi bilan ta’minlash qanchalik muhim bo‘lsa, foydalanilgan suvni xavfsiz chiqarish va tozalash ham inson salomatligi, sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va atrof-muhit muhofazasi uchun shunchalik ahamiyatli. Shu maqsadda Islom taraqqiyot banki ishtirokida umumiy qiymati 57,5 million dollar bo‘lgan «Sirdaryo viloyatining Guliston, Shirin va Yangiyer shaharlarida kanalizatsiya tizimlarini rekonstruksiya qilish va kengaytirish» loyihasi 2017–2024-yillarda amalga oshirildi.

Loyiha doirasida 3 ta oqova suv tozalash inshooti, 106,7 kilometr oqova suv quvurlari barpo etildi, 9 ta oqova suv nasos stansiyasi qurilib, 13 tasi rekonstruksiya qilindi. Shuningdek, tizimning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash maqsadida 1,8 million dollar mablag‘ hisobidan 24 ta maxsus texnika xarid qilindi.

Amalga oshirilgan ishlar natijasida Guliston, Shirin va Yangiyer shaharlaridagi 24 ta mahallada 135,7 ming nafar aholi markazlashgan oqova suv xizmati bilan qamrab olindi.

Bu, o‘z navbatida, oqova suv tizimi faqat kommunal xizmat emas, balki aholi salomatligi, sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va ekologik barqarorlikni ta’minlashning muhim qismi ekanini ko‘rsatadi.

Sohadagi ishlar bu bilan cheklanib qolayotgani yo‘q. Xalqaro taraqqiyot uyushmasi ishtirokida qiymati 76 million dollar bo‘lgan, 2023–2027-yillarga mo‘ljallangan loyiha doirasida ichimlik va oqova suv tizimlarini yanada takomillashtirish ishlari davom ettirilmoqda.

Mazkur loyiha doirasida 117 ta suv qudug‘ini qurish va rekonstruksiya qilish, 473 kilometr suv tarmog‘ini barpo etish va yangilash, 1 ta ichimlik suvi nasos stansiyasi hamda 121 ta ichimlik suvi minorasi qurish rejalashtirilgan.

Oqova suv tizimida esa 16 700 kub metr/sutka quvvatga ega tozalash inshooti, 232,2 kilometr oqova suv tarmog‘i va 21 ta yangi nasos stansiyasi barpo etiladi.
Loyiha to‘liq amalga oshirilishi natijasida 242 ming nafar aholining ichimlik suvi ta’minoti yaxshilanadi, 76 ming nafar aholi esa markazlashgan oqova suv tarmoqlariga ulanadi.

Bu kabi yirik loyihalarning ahamiyatini faqat sarflangan mablag‘ yoki qurilgan tarmoqlar hajmi bilan baholab bo‘lmaydi. Ularning asosiy natijasi — aholining turmush sifati, sanitariya sharoiti va kommunal xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarining yaxshilanishida namoyon bo‘ladi.

Ayniqsa, mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi arafasida hududlarda inson uchun munosib turmush sharoitini yaratishga qaratilgan bunyodkorlik ishlari yangi mazmun kasb etmoqda. Muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarining yangilanishi, zamonaviy suv va oqova suv inshootlarining barpo etilishi ham ana shu ezgu maqsadning uzviy qismi hisoblanadi.

Zero, mustaqillik yillarida erishilgan taraqqiyotni faqat iqtisodiy ko‘rsatkichlar yoki qurilgan inshootlar bilan emas, balki inson hayotidagi o‘zgarishlar bilan ham baholash muhim. Xonadonga kirib kelayotgan toza suv, ishonchli oqova suv tizimi, yangilangan infratuzilma — aholi farovonligi va inson qadriga bo‘lgan e’tiborning amaliy ifodasidir.

Sirdaryoda ichimlik suvi bilan ta’minlanganlik darajasining 63,9 foizdan 88,4 foizga ko‘tarilgani, minglab kilometr tarmoqlarning yangilanishi va yirik investitsiya loyihalarining amalga oshirilayotgani sohadagi islohotlar izchil davom etayotganini ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, oldinda turgan vazifalar ham talaygina. Mavjud tarmoqlarning texnik holatini yaxshilash, suv ta’minotining uzluksizligini ta’minlash, xizmatlar sifatini oshirish va zamonaviy texnologiyalarni keng joriy etish orqali aholining bu boradagi ehtiyojlarini yanada to‘liq qondirish muhim.

— Eng muhimi, suv ta’minotidagi har bir yangi tarmoq yoki inshoot ortida, avvalo, inson manfaati turibdi. Bugungi asosiy vazifa faqat qurilish ishlarini amalga oshirish emas, balki ularning samarasini aholi kundalik hayotida ta’minlashdan iborat. Shu bois har bir loyihani amalga oshirishda suv sifati, ta’minotning uzluksizligi va xizmat ko‘rsatish samaradorligiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Sirdaryoda bu boradagi ishlar izchil davom ettiriladi, — deydi «Sirdaryo suv ta’minoti» AJ rahbari Shahboz Akromov.

Bugun Sirdaryoda barpo etilayotgan har bir kilometr suv tarmog‘i ortida inson manfaati, har bir yangi inshoot zamirida esa kelajakka qaratilgan ezgu maqsad aks etadi.

G‘ulom Primov, O‘zA muxbiri