Гиламчилик такомиллашади
Бухоро давлат университети ҳамда “SD-TURKMEN HALY” МЧЖ ҚК ўртасида имзоланган ҳамкорлик меморандуми нафақат таълим ва ишлаб чиқариш соҳалари учун, балки бутун Марказий Осиё маданий меросини ўрганиш ва ривожлантириш йўлидаги муҳим қадамдир.
Бухоро ва туркман халқлари асрлар давомида бир ҳудудда яшаб, ўзаро маданий алоқаларни бойитиб келган. Бугун жаҳон бозорларида юқори баҳоланадиган машҳур “Бухоро гилами” номи билан танилган кўплаб гилам намуналари ҳам аслида туркман халқининг бой гиламчилик анъаналари билан узвий боғлиқдир.
Тарихий манбаларга кўра, XIX аср охири ва XX аср бошларида Бухоро амирлиги ҳудудида яшаган туркман қабилалари томонидан тўқилган нафис гиламлар Европа ва Осиё бозорларига айнан “Бухоро гилами” номи остида экспорт қилинган. Шу боис бугунги кунда ҳам дунёдаги кўплаб музейлар ва хусусий коллекцияларда сақланаётган ноёб гиламлар Бухоро номи билан машҳурдир.
Янги меморандум ана шу бой тарихий меросни замонавий илм-фан ва инновациялар билан уйғунлаштиришга қаратилгани билан аҳамиятлидир.
Ҳамкорлик доирасида туркман гиламчилиги, гилам маҳсулотлари ишлаб чиқариш технологиялари, табиий хомашёни қайта ишлаш, бўёқчилик, дизайн ва амалий санъат соҳаларида илмий-амалий ишлар кенгайтирилади. Шунингдек, гиламчилик ва тўқимачилик йўналишида илмий-тадқиқот маркази ҳамда замонавий лабораториялар ташкил этиш режалаштирилган.
Меморандум профессор-ўқитувчилар, мутахассислар ва талабалар учун ҳам янги имкониятлар эшигини очади. Илмий тадқиқотлар олиб бориш, инновацион технологияларни яратиш, ишлаб чиқариш жараёнларини такомиллаштириш, амалиёт ва малака ошириш ишлари ўзаро ҳамкорлик асосида ташкил этилади.
Айниқса, туркман гиламчилигининг тарихий-маданий меросини ўрганиш, уни асраб-авайлаш ва келажак авлодларга етказиш мақсадида қўшма илмий лойиҳалар, халқаро конференциялар, семинарлар, маҳорат дарслари ва кўргазмалар ўтказилиши кўзда тутилган.
Бугун дунёда миллий брендлар ва маданий мерос иқтисодиёти тобора муҳим аҳамият касб этаётган бир пайтда мазкур ҳамкорлик Бухоронинг қадимий ҳунармандчилик мактабларини янада ривожлантиришга хизмат қилади. Бу эса ўз навбатида миллий қадриятларни сақлаш, рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва юқори малакали кадрлар тайёрлашга мустаҳкам замин яратади.
Бухоро давлат университети ва “SD-TURKMEN HALY” МЧЖ ҚК ўртасидаги ҳамкорлик меморандуми тарих ва келажакни, миллий мерос ва инновацияларни, таълим ва ишлаб чиқаришни бирлаштирган муҳим ташаббусдир. Ушбу ҳамкорлик туфайли асрлар давомида шаклланган туркман ва бухоро гиламчилик мактаблари илмий асосда ўрганилиб, янги технологиялар билан бойитилади. Натижада Бухоро яна бир бор миллий ҳунармандчилик ва илмий инновациялар маркази сифатида ўз нуфузини мустаҳкамлайди.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
