Chegarada hushyorlik — mamlakat xavfsizligining mustahkam qalqoni
Bugungi globallashuv davrida davlat chegaralari orqali tovarlar, transport vositalari va yo‘lovchilar harakati tobora ortib bormoqda. Bu esa bojxona organlari zimmasiga yanada katta mas’uliyat yuklaydi. Ayniqsa, iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlash, kontrabanda va noqonuniy aylanmaga qarshi kurashish, mamlakat bozorini sifatsiz va taqiqlangan mahsulotlardan himoya qilishda bojxona xodimlarining kasbiy salohiyati hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Shu maqsadda Buxoro viloyatidagi “Olot” chegara bojxona postida xodimlarning bilim va amaliy ko‘nikmalarini yanada mustahkamlashga qaratilgan navbatdagi kasbiy tayyorgarlik mashg‘uloti tashkil etildi.
Mashg‘ulot davomida aniqlangan huquqbuzarlik holatlarini protsessual jihatdan to‘g‘ri rasmiylashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Mutaxassislar tomonidan vaqtincha saqlovga olingan tovar-moddiy boyliklar haqidagi ma’lumotlarni, xususan ularning turi, markasi, modeli va boshqa muhim xususiyatlarini “Bojxona qonunbuzarliklari” avtomatlashtirilgan axborot tizimiga to‘liq va aniq kiritish bo‘yicha amaliy tushuntirishlar berildi.
Ta’kidlanganidek, har bir ma’lumotning aniqligi keyingi huquqiy jarayonlar, tahlil ishlari va qaror qabul qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bois bojxona nazoratida hujjatlashtirish madaniyatini yuksaltirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi.
O‘quv mashg‘ulotida tovarlarni ko‘zdan kechirish tartiblari, xavfli va taqiqlangan mahsulotlarni aniqlash usullari hamda amaldagi qonunchilik talablari yuzasidan ham atroflicha ma’lumotlar berildi.
Ayniqsa, so‘nggi yillarda xalqaro savdo yo‘nalishlarida tez-tez uchrayotgan lazerli nur tarqatuvchi moslamalar va elektron tamaki mahsulotlarini olib o‘tish bilan bog‘liq cheklovlar bo‘yicha xodimlarning bilimlari yanada mustahkamlandi.
Mutaxassislar fikricha, zamonaviy texnologiyalar taraqqiyoti yangi imkoniyatlar bilan bir qatorda yangi xavf-xatarlarni ham keltirib chiqarmoqda. Shu sababli bojxona xodimlari doimiy ravishda o‘z bilim va malakasini yangilab borishi muhim ahamiyatga ega.
Mashg‘ulot davomida zargarlik buyumlarini olib kirish bilan bog‘liq holatlar soni ortib borayotgani ham qayd etildi. Bu borada aholi o‘rtasida tushuntirish va profilaktik targ‘ibot ishlarini kuchaytirish, fuqarolarning qonunchilik talablaridan xabardorligini oshirish zarurligi ta’kidlandi.
Tahlillarga ko‘ra, ko‘plab huquqbuzarliklar qonun talablarini yetarlicha bilmaslik yoki rasmiylashtirish tartiblariga e’tiborsizlik oqibatida sodir bo‘ladi. Shuning uchun profilaktika va huquqiy madaniyatni oshirish bojxona sohasidagi samarali faoliyatning muhim bo‘g‘ini hisoblanadi.
Mashg‘ulotning yana bir muhim qismi ko‘rik jarayonida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar hamda kontrabanda ashyolarini aniqlash usullariga bag‘ishlandi.
Mutaxassislar tomonidan xavf belgilarini erta aniqlash, shubhali holatlarni baholash, xizmat hushyorligini oshirish va zamonaviy nazorat vositalaridan samarali foydalanish bo‘yicha qator amaliy tavsiyalar berildi.
Bu kabi mashg‘ulotlar nafaqat huquqbuzarliklarning oldini olish, balki mamlakat xavfsizligi, jamoat osoyishtaligi va iqtisodiy manfaatlarini ishonchli himoya qilishga xizmat qilishi bilan ahamiyatlidir.
“Olot” chegara bojxona postida o‘tkazilgan mazkur kasbiy tayyorgarlik mashg‘uloti bojxona xizmati tizimida inson kapitali va malaka oshirishga qaratilayotgan e’tiborning yana bir amaliy ifodasi bo‘ldi.
Chegaradagi har bir hushyor xodim, har bir to‘g‘ri qabul qilingan qaror va har bir aniq rasmiylashtirilgan hujjat mamlakat iqtisodiy xavfsizligi hamda qonun ustuvorligini ta’minlashga xizmat qiladi. Shu ma’noda, bojxonachilarning bilim va tajribasini muntazam oshirib borish — xavfsiz chegaralar, barqaror taraqqiyot va xalq farovonligi yo‘lidagi muhim omillardan biridir.
Zero, chegaradagi hushyorlik — davlat xavfsizligining birinchi va eng ishonchli qalqonidir.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
