150 йиллик тарих қайта жонланди: Ўзбекистоннинг энг қадимий музейи қандай ўзгарди? (+видео)
Бугун тарих фақат китоб саҳифаларида эмас, балки қайта нафас олган музей деворлари ичида ҳам жонланмоқда. Бир неча йиллик ўзгаришлардан кейин Ўзбекистоннинг энг қадимий музейларидан бири – Ўзбекистон тарихи давлат музейи янгиланган қиёфада қайта очилиш арафасида. Ушбу муҳим воқеа олдидан оммавий ахборот воситалари вакиллари учун махсус пресс-тур ташкил этилди.
Музей эшикларидан кириш биланоқ бу ерда шунчаки таъмирлаш ишлари эмас, балки вақт билан мулоқот қилиш усули ҳам ўзгарганини ҳис қилиш мумкин. Қарийб икки йил давом этган реконструкция жараёнида музей тўлиқ замонавий техник имкониятлар асосида янгиланган. Экспозицияларни шакллантиришда энг сўнгги тадқиқотлар, рақамли технологиялар ва сунъий интеллект ечимларидан фойдаланилган.
Ўзбекистон тарихи давлат музейи мамлакатимиздагина эмас, балки Марказий Осиёдаги илк ва энг кўҳна музейлардан бири ҳисобланади. Музей 1876 йилда ташкил этилган бўлиб, бу йил ўзининг 150 йиллик юбилейини қарши олиш арафасида турибди.
Бугун музей хазинасида 350 мингдан ортиқ ноёб экспонат сақланади. Янгиланган экспозиция эса ташриф буюрувчиларни тош давридан бошлаб ҳозирги кунгача бўлган тарихий йўл бўйлаб етаклайди. Шунингдек, Ўзбекистон ҳудудидаги қарийб 3000 йиллик давлатчилик тарихи ҳақидаги маълумотлар ҳам кенг ёритилган.
Янгиланган музейнинг эътиборга молик жиҳатларидан бири — тарихни фақат кўриш эмас, балки ҳис қилиш имконияти пайдо бўлганидир. Илк давлатчилик шакллари, биринчи ва иккинчи Ренессанс даври, мустақилликдан аввалги ҳамда мустақил Ўзбекистон ҳақидаги маълумотлар янги форматда тақдим этилмоқда.
Сўнгги йилларда мамлакатимизда маданий мерос ва музейшунослик соҳасига алоҳида эътибор қаратилаётгани ҳам бугунги янгиланишларда яққол кўзга ташланади. Янги музейларнинг қурилиши, мавжудларининг жаҳон стандартлари асосида қайта тикланиши соҳа тараққиётининг муҳим қисмига айланган.
Рақамлар ҳам бу қизиқиш ошиб бораётганини кўрсатмоқда. Масалан, 2023 йилнинг ўзида музейга 180 минг нафардан зиёд ташриф буюрувчи келган. Мутахассислар фикрича, агар музей 2024 йилда реконструкция ишлари учун вақтинча ёпилмаганида, бу кўрсаткич 200 мингдан ошиши мумкин эди.
Энди эса музей яна меҳмонларни қарши олишга тайёрланмоқда. Аммо бу сафар ташриф буюрувчиларни шунчаки экспонатлар эмас, балки тарихни янгича ҳис қилиш имкони кутмоқда.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/urUMDptlU90" title="150 yillik tarix qayta jonlandi: O‘zbekistonning eng qadimiy muzeyi qanday o‘zgardi?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>М.Эшмирзаева, И.Исматов, ЎзА
