Рақамлар эмас, натижа муҳим

Жамият тараққиётини хотин-қизлар фаоллигисиз тасаввур этиб бўлмайди. Зеро, аёлнинг оила ва жамиятдаги ўрни, унинг билим ва салоҳияти, меҳнатга муносабати, ташаббуси ҳамда ўз кучига бўлган ишончи юрт тараққиётига бевосита таъсир қилади.

Гулистон туманида хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш борасидаги ишлар ҳам шу мақсадга йўналтирилган. Бу жараёнда эътибор фақат ижтимоий ёрдам кўрсатиш ёки мавжуд муаммоларни бартараф этиш билан чекланмай, аёлларнинг иқтисодий фаоллигини ошириш, бандлигини таъминлаш, касб-ҳунарга ўргатиш, тадбиркорлик ташаббусларини рағбатлантириш, ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда оилаларда барқарор муҳитни қарор топтиришга қаратилмоқда.

Туманда 80 657 нафар аҳоли истиқомат қилади. Шундан 40 153 нафари хотин-қизлар. Бу кўрсаткичнинг ўзиёқ аёлларнинг ҳудуд ижтимоий-иқтисодий ҳаётидаги ўрни нечоғлик салмоқли эканини кўрсатади. Шу боис уларнинг салоҳиятини рўёбга чиқариш, меҳнат қилиши ва муносиб даромад топиши учун имконият яратиш муҳим вазифалардан бирига айланган.

Бу борада «Аёллар дафтари» манзилли ишлашнинг самарали механизмларидан бири сифатида хизмат қилмоқда. Унинг 7-босқичи доирасида 2 653 нафар хотин-қиз рўйхатга олинган бўлиб, уларнинг 2 022 нафарига амалий ёрдам кўрсатилди.

Бироқ бу рақамларнинг аҳамияти фақат статистик кўрсаткичда эмас. Уларнинг ҳар бири ортида ўз муаммоси ва мақсадига эга инсон тақдири бор. Кимдир иш излаётган бўлса, яна кимдир тиббий ёрдам, ҳуқуқий маслаҳатга ёки руҳий кўмакка муҳтож. Бошқа бир аёл эса ўз бизнесини бошлаш, оиласи даромадини кўпайтириш учун имконият изламоқда.

Шу нуқтаи назардан қаралганда, 706 нафар хотин-қизнинг бандлиги таъминлангани, 659 нафарига тиббий, 443 нафарига ҳуқуқий, 230 нафарига психологик ёрдам кўрсатилгани, 182 нафарга имтиёзли кредит ажратилгани, 32 нафарнинг уй-жой шароитини яхшилаш масаласига кўмак берилгани муҳим амалий натижалардир.

Айниқса, бандлик ва тадбиркорликка кўмаклашиш орқали аёлларнинг иқтисодий мустақиллигини таъминлашга устувор аҳамият берилмоқда. Чунки бир марталик ёрдамдан кўра, инсоннинг ўз меҳнати билан даромад топиши ва келажагини мустақил қуриши барқарорроқ самара беради.

Туман ҳокими ўринбосари, оила ва хотин-қизлар бўлими бошлиғи Матлуба Худойбердиева ҳам бугунги ёндашувнинг моҳиятига тўхталаркан, жумладан шундай деди:

— Хотин-қизларга кўмак беришни фақат моддий ёрдам билан чеклаб қўймаслик керак. Энг муҳими — аёлнинг ўз имкониятини намоён қилиши, касб-ҳунар эгаллаши, меҳнат қилиши, тадбиркорлик билан шуғулланиши ва оиласи фаровонлигига муносиб ҳисса қўшиши учун шароит яратиш. Шу билан бирга, оилада тинчлик ва хотиржамликни асраш, ажримларнинг олдини олиш, хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш доимий эътиборимизда бўлиши керак.

Шу мақсадда туманда 1 140 нафар хотин-қизни касб-ҳунарга ўқитиш ва ишга жойлаштириш, уларнинг тадбиркорлик ҳамда молиявий саводхонлигини ошириш бўйича ишлар олиб борилмоқда.

Касб эгаллаган, доимий иш ва даромад манбаига эга бўлган аёлнинг оиладаги имкониятлари ҳам кенгаяди. У нафақат ўз эҳтиёжларини таъминлайди, балки хонадон фаровонлигига муносиб ҳисса қўшади. Энг муҳими, ўз кучига ишончи ортади.

Хотин-қизларни қўллаб-қувватлашда оилавий барқарорлик масаласи ҳам алоҳида аҳамият касб этади. Чунки тинч ва тотув хонадон соғлом муҳитда фарзанд тарбиялашнинг муҳим шартидир.

Жорий йилнинг январь–июнь ойларида 43 та ажрим масаласи ўрганилиб, 98 та оила билан тушунтириш ва тарғибот ишлари олиб борилди. Натижада 69 та оилани ажрашишдан сақлаб қолишга эришилди. Бу натижаларни оддий рақам сифатида қабул қилиш қийин. Зеро, ҳар бир сақлаб қолинган оила ортида фарзандлар тақдири, ота-оналарнинг хотиржамлиги ва хонадон келажаги бор. Шунинг учун оилавий низоларни барвақт аниқлаш, муаммони чуқур ўрганиш ва зарур ҳолларда ҳуқуқий ҳамда психологик ёрдам кўрсатишга жиддий эътибор берилмоқда.

Аҳоли билан очиқ мулоқотлар ҳам мавжуд муаммоларни жойида аниқлаш ва уларга амалий ечим топиш имконини бермоқда. Жорий даврда 42 та мурожаат ўрганилиб, уларда электр таъминоти, йўл ва транспорт, ичимлик суви, санитария, ижтимоий ҳимоя, бандлик ва тадбиркорликка оид масалалар кўтарилган. Мурожаатларни ҳал этиш юзасидан тегишли ташкилотлар билан ҳамкорлик қилинмоқда.

Бугунги ёндашувнинг муҳим жиҳати шундаки, инсоннинг муаммосини эшитиш билан кифояланмай, унинг ечимигача бўлган жараёнга эътибор қаратилмоқда. Бу эса аҳоли ишончини мустаҳкамлаш билан бирга, амалий натижадорликни ҳам таъминлайди. Аслида, хотин-қизларни қўллаб-қувватлашнинг моҳияти ҳам шунда. Аёлга фақат тайёр ёрдам бериш эмас, балки унинг билим олиши, касб эгаллаши, меҳнат қилиши, тадбиркорлик билан шуғулланиши ва ўз ҳуқуқларини билиши учун зарур шароит яратиш муҳим.

Шу маънода, Гулистон туманидаги ишларни фақат 2 653 нафар ёки 2 022 нафар каби кўрсаткичлар билан баҳолаб бўлмайди. Рақамлар қилинган иш кўламини ифодалайди, аммо унинг ҳақиқий самараси инсон ҳаётидаги ўзгаришларда намоён бўлади.

Ишли бўлган аёл — оиласи учун янги даромад манбаи. Касб ўрганган хотин-қиз — ўз келажагини қуриш имкониятига эга инсон. Тадбиркорликка қадам қўйган аёл — нафақат ўзини, балки бошқаларни ҳам иш билан таъминлаши мумкин бўлган ташаббускор. Сақлаб қолинган оила эса фарзандлар учун осойишта муҳит демакдир.

Шунинг учун бугунги мезон «қанча нафарга ёрдам берилди?» деган савол билан чекланмаслиги керак. Асосий савол — Бу ёрдам инсон ҳаётини қай даражада ўзгартирди?

Гулистон туманида амалга оширилаётган ишлар замирида ана шу қараш мужассам. Аёлнинг ўз кучига ишониши, муносиб иш топиши, даромад манбаига эга бўлиши, оиласида хотиржамлик қарор топиши — энг муҳим натижа.

Зеро, аёлнинг фаровонлиги — оила фаровонлиги, оила барқарорлиги эса жамият хотиржамлигининг муҳим асосидир.

Рақамлар қилинган ишнинг кўламини кўрсатади. Аммо ҳақиқий натижа инсон ҳаётидаги ижобий ўзгаришлар билан ўлчанади.

Ғулом Примов, ЎзА мухбири