Ўзбекистонда энг кўп микромолия хизматларини кўрсатаётган банклар номи эълон қилинди
Ўзбекистонда микромолия хизматлари бозори 2025 йилнинг учинчи чораги якунларига кўра, 104 трлн. сўмга етди. Бу кўрсаткич ўтган йилга нисбатан қарийб 1,8 баробар ўсди ва кредитлар портфелининг 34,2 фоиз улушини ташкил этди. Бу секторнинг ривожланиши мамлакатда кичик бизнес ва аҳолига молиявий қўллаб‑қувватлашни кенгайтиришда муҳим омилга айланиб бормоқда.
Бу ҳақида Марказий банк томонидан 2025 йил III чорак якуни бўйича тайёрланган Микромолия хизматлари бозори шарҳида қайд этилган.
Банклар микромолия хизматларининг асосий қисмини тақдим этмоқда, бозорнинг тахминан 79,5 фоизини эгаллаган ҳолда молиявий хизматларнинг асосий қисмини ушлаб тургани кузатилмоқда.
Давлат банкларининг умумий улуши ҳам ўсмоқда, аммо хусусий банклар билан солиштирганда уларнинг микромолия сегментидаги ривожланиши секинроқ кечмоқда.
Микромолия ташкилотлари (MFOs) бозорнинг яримдан ортиқ қисми эмас, лекин тез ўсиб бормоқда ва 18,5 фоизгача бўлган улуш билан хизмат кўрсатмоқда. Энг катта MFOлар қаторида “Tezkoin”, “Shaffof Moliya” ва “Fortuna Biznes” бор, жами хизматларнинг катта қисмини таъминлайди.
Микромолия хизматларининг улуши ўсмоқда: умумий кредитлар бозорида микромолиянинг улуши 34,2 фоизга етди. Бу ҳам секторнинг аҳамиятини кўрсатади.
Банклар бозорда рақамли ҳамда молиявий инклюзияни ошираётган асосий ўйинчилар бўлиб қолмоқда: банклар томонидан берилган микромолия хизматлари умумий кўрсаткичнинг катта қисмига тўғри келади.
МFOлар ва ПТРлар (ломбардлар) секин динамик ростда иштирок этиб, бозордаги барқарорликка ва хизматларнинг турлилигини оширишга ҳисса қўшмоқда.
Микромолия хизматларининг ажратилган кредитлардаги улуши ҳам 34,2 фоизгача (+7 фоиз) ўсди. Бу хизматларни тақдим қилишда хусусий банклар етакчи. Бу етакчиликнинг катта қисмини TBC Bank таъминламоқда. 9 ойда банк 30,7 трлн. сўмлик (+2,6 баробар) микромолия хизматларини тақдим қилган. Бу умумий кўрсаткичнинг қарийб 30 фоизига тенг.
Давлат банклари кесимида Агробанк биринчи ўринда турибди. Банк томонидан 8,2 трлн. сўмлик (+2,5 баробар) микромолия хизматлари амалга оширилган. Банклар микромолия бозорининг асосий иштирокчиси бўлиб қолмоқда. Бироқ умумий улуш 81,6 фоиздан 79,5 фоизга бироз пасайди.
Бунга асосий сабаб Uzum Nasiya оператори бўлган “Тезкойн”да микромолия хизматлари кескин ўсгани бўлди. Умумий микромолия ташкилотлари томонидан кўрсатилган хизматларнинг тенг ярми “Тезкойн“га тўғри келган.
Умуман олганда, Ўзбекистонда микромолия бозори муҳим молиявий сегментга айланиб бормоқда ва унда банклар етакчилик қилмоқда. Хусусий банклар ҳамда давлат банклари Ўзбекистонда кичик бизнес ва аҳоли учун кредит хизматларини кенгайтиришда муҳим ўрин эгалламоқда. Шу билан бирга, микромолия ташкилотлари ҳам ижобий ўсиш кўрсаткичларига эга бўлиб, рақобат ва инновациялар кириб келмоқда.
Шаҳноза Маматуропова,
ЎзА
