Ўзбекистон ва Чехия: стратегик шерикликнинг янги даври ва миллиард долларлик марралар
Муносабат
Ўзбекистон ва Чехия ўртасидаги муносабатлар илдизи узоқ ўтмиш, Буюк ипак йўли давридаги маданий ва савдо алоқаларига бориб тақалса-да, замонавий босқичда бу шериклик ўзаро ҳурмат ва стратегик манфаатларнинг муштараклиги асосида янгича мазмун касб этмоқда.
Икки мамлакат ўртасидаги дипломатик алоқалар ўрнатилган даврдан буён Чехия Ўзбекистон учун Европа Иттифоқидаги ишончли ва барқарор ҳамкор, юртимиз эса Марказий Европадаги ушбу индустриал ривожланган давлат учун минтақадаги муҳим сиёсий-иқтисодий дарвоза бўлиб хизмат қилмоқда.
Кўп йиллик тажриба, саноат кооперацияси ва илмий-техникавий соҳалардаги мулоқотлар бугунги кунда нафақат давлатлараро расмий алоқаларни, балки икки халқнинг фаровонлигига хизмат қилувчи мустаҳкам иқтисодий ва гуманитар кўприкларни шакллантириб улгурди.
Жумладан, жорий йил 30 апрель куни Кўксарой қароргоҳида бўлиб ўтган тарихий учрашув нафақат икки давлат раҳбарларининг сиёсий иродаси, балки Марказий Осиё ва Марказий Европа ўртасидаги иқтисодий кўприклар мустаҳкамлигини ҳам намойиш этди.
Ушбу учрашувнинг энг муҳим жиҳати шундаки, у шунчаки дўстона ташриф эмас, балки аниқ ҳисоб-китоблар ва узоқ муддатли стратегик манфаатларга асосланган амалий мулоқотга айланди.
Президентимиз таъкидлаганидек, бу ташриф Ўзбекистон – Чехия муносабатларида сифат жиҳатидан янги даврни бошлаб берди. Кейинги йилларда товар айирбошлаш ҳажмининг икки баробарга ошгани ва юртимизда Чехия капитали иштирокидаги корхоналар сони 37 тага етгани бунинг ёрқин исботидир. Аммо эришилган натижалар чегара эмас, балки келажакдаги катта ютуқлар учун пойдевордир.
Шу боис, ўтказилган музокараларнинг иқтисодий ўзагини ўзаро савдо ҳажмини 1 миллиард долларга етказиш вазифаси ташкил этди. Бу шунчаки рақам эмас, балки юзлаб янги иш ўринлари, юқори технологиялар ва янги бозорлар демакдир. Айниқса, Чехияда Ўзбекистоннинг биринчи сертификатлаш филиали ташкил этилаётгани ва юртимизда “Евро-6” стандартидаги автомобилларни сертификатлаш лабораторияси қурилаётгани маҳаллий маҳсулотларимизнинг Европа бозорларига чиқиши учун “яшил йўлак” очади.
Шунингдек, машинасозлик, “яшил” энергия, фармацевтика ва кимё саноатидаги ҳамкорлик Ўзбекистоннинг саноат салоҳиятини янги босқичга олиб чиқишга хизмат қилади. Чехиянинг Экспорт кредитларини суғурталаш агентлиги ва Чехия Экспорт банкининг лойиҳаларни молиявий қўллаб-қувватлашга тайёрлиги эса инвестициявий муҳитнинг жозибадорлигини янада оширади.
Эътиборлиси, ҳамкорлик фақат завод ва фабрикалар билан чекланиб қолмай, балки инсонлар ҳаётини яхшилашга қаратилган “ақлли” лойиҳаларни ҳам қамраб олди. “Ақлли” шаҳарлар яратиш, рақамлаштириш ва муҳандислик иши соҳаларидаги келишувлар Ўзбекистоннинг замонавий қиёфасини шакллантиришда муҳим роль ўйнайди.
Маданий-гуманитар соҳадаги ҳамкорлик эса халқларимизни янада яқинлаштиради. Қўшма диплом дастурлари, талабалар алмашинуви ва Тошкент – Прага ўртасида тўғридан-тўғри авиарейсларнинг қайта тикланиши нафақат илм-фан, балки туризм соҳасида ҳам янги имкониятлар эшигини очади.
Хулоса қилиб айтганда, музокаралар якунида имзоланган Кенгайтирилган ҳамкорликни илгари суриш тўғрисидаги қўшма декларация ва бошқа ўнлаб келишувлар икки давлатнинг нияти қатъий эканини кўрсатди. Электропоездлар етказиб беришдан тортиб, геология ва метрология соҳасидаги инновацияларгача бўлган кенг кўламли ҳужжатлар тўплами икки томонлама муносабатларнинг “йўл харитаси”га айланади.
Қолаверса, Ўзбекистон ва Чехия ўртасидаги бу сиёсий-иқтисодий ҳамкорлик нафақат икки мамлакат, балки бутун минтақа барқарорлиги ҳамда тараққиёти учун хизмат қилиши билан янада аҳамиятлидир.
Гулнорахон АБДУВОҲИДОВА,
Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги
“Адолат” СДП фракцияси аъзоси.
ЎзА
