Ҳунарга йўл очган имконият

Бир қарашда оддийдек туюлган бир машғулот бола қалбида катта орзуни уйғотиши мумкин. Қўлдаги мўйқалам эса баъзан нафақат қоғозга, балки инсоннинг келажак тақдирига ҳам ранг беради. Бухоро шаҳридаги 3-сон кўп тармоқли мактаб-интернати ўқувчилари учун ташкил этилган ҳунармандчилик ва миниатюра машғулотлари ана шундай эзгу мақсадга хизмат қилмоқда.

Бугун мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш, ҳар бир бола ва ёшнинг қобилиятини рўёбга чиқариши учун зарур шароит яратиш давлат сиёсати даражасига кўтарилган. Айниқса, алоҳида таълим эҳтиёжларига эга бўлган фарзандларнинг жамиятда ўз ўрнини топиши, уларни касб-ҳунарга йўналтириш, мустақил ҳаётга тайёрлашга катта эътибор қаратилмоқда.

Президентимиз ташаббуси билан таълим соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг муҳим йўналишларидан бири ҳам — ҳар бир болага ўз имкониятларини намоён этиши учун тенг шароит яратиш, унинг иқтидори ва қизиқишини қўллаб-қувватлашдир. Бу эса таълимни фақат билим бериш билан чеклаб қўймасдан, ёшларни ҳаётга, касбга ва мустақил фаолиятга тайёрлашни тақозо этади. Бухоро шаҳридаги 3-сон кўп тармоқли мактаб-интернатида йўлга қўйилган ташаббус ана шу эзгу мақсадларнинг амалий ифодаси сифатида эътиборга молик.

Мактаб-интернат ўқувчиларининг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш, уларнинг касб-ҳунарга қизиқишини ошириш, ижодий қобилиятини ривожлантириш ва амалий кўникмаларини шакллантириш мақсадида “Уста Даврон” ҳунарманд миниатюра маркази билан ҳамкорлик йўлга қўйилган.

Айни пайтда мактаб-интернатнинг 15 нафар ўғил-қизи ҳафтасига уч маротаба марказга қатнаб, ҳунармандчилик ва миниатюра йўналишлари бўйича амалий машғулотларда иштирок этмоқда.

Бу ерда ҳар бир машғулот ўзига хос ижодий жараён. Кимдир мўйқаламни эҳтиёткорлик билан қоғоз узра юритади. Кимдир рангларни уйғунлаштиришни ўрганади. Яна кимдир устознинг ҳар бир ҳаракатини диққат билан кузатиб, уни такрорлашга интилади.

Муҳими, бу жараёнда бола фақат расм чизишни ёки ҳунармандчилик сирларини ўрганмаяпти. У сабр қилиш, эътиборли бўлиш, бошлаган ишини охирига етказиш, меҳнат натижасидан завқланиш каби ҳаёт учун зарур фазилатларни ҳам ўзлаштирмоқда.

Алоҳида таълим эҳтиёжларига эга ўқувчилар учун бундай машғулотларнинг аҳамияти беқиёс. Чунки ҳар бир боланинг қалбида кашф этилишини кутаётган бир истеъдод бор. Уни кўриш, рағбатлантириш ва тўғри йўналтириш эса катталарнинг энг муҳим вазифаларидан бири. Ҳунармандчилик машғулотлари ўқувчиларга ўз қобилиятини эркин намоён этиш, мустақил ишлаш, меҳнат жараёнига мослашиш ва жамоада мулоқот қилиш имконини бермоқда. Энг муҳими, улар ўз қўллари билан бирор нарса яратиш мумкинлигини ҳис қилмоқда. Бу ҳис бола учун жуда катта аҳамиятга эга. Чунки ўз қўли билан яратган кичик бир ижодий ишига қараб турган боланинг кўзидаги қувонч — унинг ўз кучига бўлган ишончининг биринчи белгисидир.

Марказдаги машғулотларни ҳунарманд ва миниатюра санъати устаси Даврон устанинг шахсан ўзлари олиб бораётгани ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Устоз ўқувчиларга миниатюра санъатининг нозик жиҳатлари, ранглар уйғунлиги, майда деталлар билан ишлаш, диққат ва сабр талаб этадиган жараёнларни амалиёт орқали ўргатмоқда.

Миниатюра — кичик ҳажмда катта маънони ифода этадиган санъат. Унда ҳар бир чизиқ, ҳар бир ранг ва ҳар бир майда детал муҳим. Шу маънода, ушбу машғулотлар болаларга нафақат санъат сирларини, балки ҳаётнинг ўзига хос бир сабоғини ҳам ўргатмоқда: катта натижаларга эришиш учун баъзан энг майда деталларга ҳам эътибор бериш керак.

Устознинг сабр билан берган ҳар бир сабоғи, шогирднинг ҳар бир ҳаракати эса миллий ҳунармандчилик анъаналарининг давомийлигини таъминлайди.

Замонавий таълимнинг асосий вазифаларидан бири — ёшни ҳаётга тайёрлаш. Шу нуқтаи назардан қараганда, мактаб-интернат ва ҳунармандчилик маркази ўртасидаги ҳамкорлик оддий тўгарак фаолиятидан анча кенг маъно касб этади. Бу — таълим билан амалиётни, истеъдод билан имкониятни, орзу билан келажакни боғлайдиган ўзига хос кўприк.

Бугун мўйқалам ушлаб, миниатюра чизишни ўрганаётган 15 нафар ўғил-қизнинг орасида эртага моҳир ҳунарманд, рассом, дизайнер ёки бошқа касб эгаси бўлиб етишадиган ёшлар борлиги шубҳасиз. Энг муҳими, уларга “сен қила олмайсан” эмас, “сенинг ҳам имкониятинг бор” деган ишонч бериляпти.

Аслида, инсон тақдиридаги энг катта ўзгаришлар ҳам кўпинча ана шу ишончдан бошланади.

Бугун мамлакатимизда “Инсон қадри учун” тамойили асосида амалга оширилаётган ишлар, инклюзив таълимни ривожлантириш, ёшларни касб-ҳунарга йўналтириш ва уларнинг жамиятда муносиб ўрин эгаллаши учун имконият яратишга қаратилган ташаббуслар ҳаётимизда тобора кенг намоён бўлмоқда. Бухородаги ушбу тажриба ҳам шу эзгу мақсаднинг бир кўриниши. Зеро, болага бериладиган энг катта совға — тайёр нарса эмас, ўз қўли билан яратиш имконияти. Унга бериладиган энг катта ишонч эса — қобилиятига ишонишдир.

Бугун мактаб-интернатдаги ўқувчиларнинг қўлида мўйқалам, олдида ранг-баранг бўёқлар. Улар яратаётган ҳар бир кичик асарда катта бир орзу бор. Бу орзу — ўз меҳнати билан қадр топиш, келажакда мустақил ҳаёт кечириш орзуси. Шу боис “Уста Даврон” марказидаги ҳар бир машғулотни оддий дарс деб бўлмайди. Бу ерда ҳунар ўргатилаётгани баробарида умид уйғотилмоқда, қобилият кашф этилмоқда, келажакка ишонч мустаҳкамланмоқда.

Зариф Комилов, ЎзА мухбири