Фарзандлар ғалабасида ота-оналарнинг хизмати беқиёс

Кўпинча биз ғолибни кўрамиз, аммо унинг ғалабасигача бўлган йўлни кўрмаймиз. Медални кўрамиз, аммо унга элтган машаққатни эмас. Саҳнадаги табассумни кўрамиз, аммо ўша табассум ортида турган кўплаб синовларни сезмаймиз.

Дунёда шундай бир манзара борки, унинг олдида энг баланд минбарлар ҳам, энг қиммат мукофотлар ҳам оддий кўриниб қолади. Бу ота-онанинг фарзанди эришган ютуқдан қувониб, кўзларига ёш олган лаҳзасидир. Чунки ота-она учун фарзандининг қўлида турган медаль шунчаки медаль эмас. У — тунларнинг бедорлиги, айтилган насиҳатлар, берилган тарбия, кутиш, сабр ва энг муҳими, фарзандга бўлган чексиз ишончнинг натижаси.

Бугун шахмат оламида юртимиз байроғини баланд кўтараётган бир гуруҳ ёшларнинг ютуқларидан ана шу ҳақиқатни яна бир бор ҳис қиламиз. Кеча эндигина катта орзулар билан шахмат тахтаси қаршисига ўтирган болалар бугун халқаро майдонларда рақибларини ортда қолдириб, олимпиада ва жаҳон миқёсидаги мусобақаларда юксак натижаларга эришмоқда. Уларнинг айримлари ҳали ёш бўлишларига қарамай, номи катта мусобақалар тарихида қайд этиладиган даражага етишди. Бу натижалар бир кунда пайдо бўлмаган. Ҳар бир ғалабанинг кўз илғамас тарихи бор. Бир қарашда оддий кўринган ҳар бир машғулот ортида соатлар, кунлар, ойлар ва йиллар туради. Бола тенгдошлари билан ўйнаётган пайтда у шахмат тахтаси олдида қолган бўлиши мумкин. Бошқалар дам олаётган маҳалда у навбатдаги партиясини таҳлил қилган. Ютқазган кунлари ҳам бўлган. Кўнгли тушган пайтлари ҳам. Аммо ёнида “яна уриниб кўр” дейдиган инсонлар бўлган.

Ёш чемпионнинг қўлига давлат мукофоти топширилаётган лаҳзани кўрамиз, аммо шу фарзанднинг илк қадамларидан бошлаб, унинг ортидан юрган ота-онанинг заҳматини тасаввур қилишга ҳар доим ҳам вақт топавермаймиз. Аслида эса ҳар бир катта ютуқнинг бошланиш нуқтасида бир оиланинг ишончи туради.

Фарзандини яхши ният билан вояга етказаётган ота-она бугун қилаётган меҳнатининг самарасини эртага кўришини билади. Аммо бу йўлнинг қачон ва қандай натижа беришини ҳеч ким аниқ айта олмайди. Шунинг учун тарбия  сабр талаб қиладиган энг катта сармоядир. Бугун ана шу сармоянинг мевасини кўраётган ота-оналар бор.

Фарзанди юксак давлат мукофотини олаётганида, унинг кўзларига тикилиб турган ота-онанинг ҳолатини тасаввур қилиш қийин эмас. Фарзанди мукофотни давлат раҳбарининг қўлидан қабул қилаётган лаҳзада ота-онанинг кўзида пайдо бўлган ёш  оддий ҳаяжон эмас. Унда йиллар давомида йиғилган қувонч, фахр ва “болам уддалади” деган сўзсиз эътироф мужассам.

Улар оддий оилалардан чиққан оддий фарзандлар. Аммо катта орзу билан улғайган бу болалар бугун ўз оиласининг қувончини бутун мамлакат қувончига улашмоқда. Уларнинг ютуғи ота-онасининг хонадонидан чиқиб, маҳалла, шаҳар, юрт миқёсидаги фахрга айланмоқда.

Давлат томонидан берилаётган юксак мукофотлар, қимматбаҳо совринлар, уй-жойлар, автомобиллар  буларнинг барчаси ёшларнинг меҳнатига берилган муносиб эътироф. Аммо ота-она учун буларнинг ҳаммасидан устун турадиган бир мукофот бор: фарзандининг камолини кўриш. Чунки ота-она фарзандини дунёга келтирар экан, аввало унинг келажагини ўйлайди. “Ким бўлади?”, “Қандай инсон бўлиб улғаяди?”, “Элга нима беради?” деган саволлар унинг қалбида йиллар давомида яшайди. Фарзанд улғайгани сари бу саволларга унинг амаллари жавоб бера бошлайди.

Бугун шахмат тахтаси қаршисида ўтирган ёшларимизнинг ҳар бир ғалабасида ана шу жавобни кўриш мумкин. Улар бизга яна бир муҳим ҳақиқатни эслатмоқда: болага берилган яхши тарбия ва таълим ҳеч қачон йўқолиб кетмайди. Балки унинг натижаси дарҳол кўринмас. Балки ота-она бир неча йил кутишига тўғри келар. Аммо чин меҳнат, тўғри йўл ва мустаҳкам ишонч бир кун албатта ўз сўзини айтади.

Бугун дунёнинг нуфузли майдонларида ғолиб бўлаётган ёшларимиз кеча оддий болалар эди. Уларнинг қўлида медаль эмас, шахмат доналари бор эди. Уларнинг ортида чемпионлик тажрибаси эмас, ота-онасининг умиди бор эди. Ана шу умид вақт ўтиши билан натижага айланди. Шунинг учун ҳам буюк инсонларнинг ҳаётига назар ташлаганимизда, уларнинг ортида кўпинча кўзга кўринмайдиган, аммо энг катта меҳнатни қилган инсонларни кўрамиз. Фарзанднинг илк ғалабасига ҳаммадан олдин ишонган, муваффақиятсизлигида ундан юз ўгирмаган, чарчаганида далда берган, йиқилганида қўлидан тутган инсон — ота-она.

Бугун ёш чемпионларнинг кўксидаги медалга қараб, фақат ғолибни эмас, унинг ортидаги оилани ҳам кўриш керак. Чунки медаль бир кунда қўлга киритилади. Аммо медалга лойиқ фарзандни вояга етказиш учун йиллар керак бўлади.

Бугунги ёшларимизнинг ютуқлари ана шу йилларнинг жавобидир. Уларнинг ҳар бир ғалабаси ортида бир оиланинг сабри, бир устознинг заҳмати, бир боланинг тинимсиз интилиши ва унга билдирилган ишонч бор. Энг муҳими, бу ғалабалар ҳали якун эмас.

Бугун давлат мукофотини қўлида тутган бола эртага янги марралар сари интилади. Бугун олимпиада чемпиони бўлган ёш эртага жаҳон майдонида яна бир тарих ёзиши мумкин. Бугун ота-онасининг кўзига қувонч ёшини келтирган фарзанд эртага уларнинг номларини янада баландларга олиб чиқиши эҳтимоли бор. Шу маънода бугунги ютуқлар  фақат эришилган манзил эмас, келажакдаги янада катта йўлларнинг бошланишидир.

Ота-онанинг энг катта бойлиги ҳам, энг катта фахри ҳам фарзандининг мол-дунёси эмас. Унинг одамлар орасидаги обрўси, элга берган фойдаси, билимга интилиши, ўз меҳнати билан топган ўрни ва камолидир.

Фарзандининг ютуғини кўриб кўзига ёш олган ота-она эса, эҳтимол, шу лаҳзада бутун умр қилган меҳнатининг жавобини олаётгандир. Шу боис бугун ёш чемпионларимизга қараб, бир нарсага яна бир бор амин бўламиз: яхши ният билан экилган уруғнинг меваси кечикса ҳам, албатта келади.

Баъзан у медаль бўлиб, гоҳ давлат мукофоти ва халқнинг олқиши бўлиб қайтади. Аммо ота-она учун унинг энг гўзал кўриниши фарзандининг камоли. Ва бундан ортиқ бахтни дунёдаги ҳеч бир нарса билан қиёслаёлмайди.

Санжарбек Ҳамидов,

Ўзбекистон Журналистлар уюшмаси аъзоси
ЎзА