Buxoroda paxta terimiga rasman start berildi

Bir yillik mehnatning eng mas’uliyatli pallasi boshlandi. Bahorda yerga qadalgan chigit, yoz bo‘yi qilingan mashaqqatli mehnat va umid bilan parvarishlangan g‘o‘zalar endi o‘z hosilini namoyon etmoqda. Dalalardagi oq oltin — dehqon va fermerning bir yillik mehnati samarasi, yurt dasturxoni va iqtisodiy taraqqiyotga qo‘shiladigan munosib hissa timsoli.

Buxoro viloyatida 2026-yil hosili uchun paxta yig‘im-terimi mavsumiga rasman start berildi.

Shu munosabat bilan viloyat hokimi Botir Zaripov boshchiligida tegishli soha mutasaddilari, paxtachilik-g‘allachilik klasterlari rahbarlari, viloyat hokimining o‘rinbosarlari, agrosanoat majmuasiga daxldor tashkilotlar, ta’minot va xizmat ko‘rsatuvchi korxonalar mas’ullari, soha faxriylari hamda ilg‘or fermerlar Bahovuddin Naqshband ziyoratgohida jam bo‘lishdi.

Tadbir avvalida Qur’on tilovat qilinib, yurtimizda tinchlik-xotirjamlik, dasturxonlarimiz to‘kinligi, dehqon va fermerlarning mashaqqatli mehnati samarali bo‘lishi, dalalardagi hosil barakali yig‘ib olinishi tilab duo qilindi.

Bu ezgu niyatlar bilan boshlangan mavsum endi katta mas’uliyatni talab qiladi. Zero, paxta yetishtirish qanchalik mashaqqatli bo‘lsa, uni o‘z vaqtida, sifatli va nobudgarchiliksiz yig‘ib olish ham shunchalik muhim.

Bugun mamlakatimiz qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar natijasida sohada mehnat qilish, yerdan unumli foydalanish va yuqori hosildorlikka erishishning yangi imkoniyatlari yaratilmoqda.

Davlat rahbari tashabbusi bilan qishloq xo‘jaligida ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini kuchaytirish, zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish, suv va yer resurslaridan oqilona foydalanish, yangi navlarni sinovdan o‘tkazish, raqamlashtirish va mexanizatsiyani kengaytirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Bu islohotlarning bosh maqsadi ham aniq — yer egasining mehnatini munosib qadrlash, fermer daromadini oshirish, agrar sohaning samaradorligini yuksaltirish va mamlakatning oziq-ovqat hamda sanoat xomashyosi bazasini mustahkamlash.

Paxtachilikda ham endilikda gap faqat qancha hosil yetishtirish haqida emas. Yetishtirilgan hosilni nobud qilmasdan, belgilangan muddatlarda va sifat talablariga muvofiq yig‘ib olish muhim vazifaga aylanmoqda.

Joriy yilda Buxoro viloyatida 3 122 ta fermer xo‘jaligining 85 ming gektar maydonida 450 ming tonna paxta xomashyosi yetishtirish belgilangan. Bu — katta mehnat, katta mas’uliyat va katta maqsad. Viloyat bo‘yicha o‘rtacha hosildorlikni 52,9 sentnerga yetkazish rejalashtirilgan. Yetishtirilgan hosilni qabul qilish uchun 9 ta klaster va kooperatsiyaning 32 ta paxta qabul qilish maskani mavsumga tayyor holatga keltirildi. Demak, endi asosiy e’tibor dalalardagi hosilni qisqa muddatlarda va sifatini saqlagan holda yig‘ib olishga qaratiladi. Paxta terimi — katta mehnat safarbarligini talab qiladigan mavsum. Joriy yilda yig‘im-terim ishlarini samarali tashkil etish maqsadida 2 040 ta otryad shakllantirilib, ularga 102 ming nafar terimchi jalb etiladi.

Ularning 62,1 ming nafari fermer xo‘jaliklari a’zolari, 29,5 ming nafari uyushmagan aholi hamda 10,3 ming nafari shahar va tuman markazlaridan ixtiyoriy ravishda terimda ishtirok etadigan fuqarolardan iborat. Biroq bu yilgi mavsumning muhim jihatlaridan biri — qo‘l mehnati bilan bir qatorda zamonaviy texnikalardan keng foydalanilayotganidir. Joriy yilda viloyatda 90 ta yangi paxta terish mashinasi xarid qilindi.

Umuman, mavsumga 128 ta paxta terish mashinasi jalb etilgan. Ular orasida 65 ta FM World, 36 ta John Deere, 9 ta Swan, 9 ta Boshiran, shuningdek, 9 ta Case va Kanza rusumli terim mashinalari bor. Bu raqamlar agrar sohada mexanizatsiya jarayoni tobora kuchayib borayotganini ko‘rsatadi. Zamonaviy texnika esa nafaqat mehnat unumdorligini oshiradi, balki hosilni qisqa muddatda yig‘ib olish, uning sifatini saqlash va mavsumni uyushqoqlik bilan o‘tkazish imkonini beradi.

Paxta yig‘im-terimi muvaffaqiyati faqat terimchining mehnatiga emas, butun bir tizimning hamjihatligiga bog‘liq. Shu bois mavsumning uzluksiz tashkil etilishi uchun 3 122 ta transport traktori, 3 508 ta tirkama va terimchilarni tashishga mo‘ljallangan 610 ta transport vositasi safarbar etilgan. Terimchilar uchun zarur sharoitlarni yaratishga ham jiddiy e’tibor qaratilgan. Xususan, 204 ming dona etak, 3 122 dona tarozi, 3 122 dona qozon-o‘choq, 3 122 dona samovar, 4 683 dona suv saqlash baki va 7 016 dona tirkama uchun yopinchiq zaxirasi yaratilgan. Bu raqamlar ortida oddiy bir maqsad mujassam: terimchi dalaga chiqqan ekan, uning mehnati uchun munosib sharoit yaratilishi shart.

Mavsumni samarali tashkil etishda xavfsizlik masalasi ham ustuvor vazifalardan biri. Paxta terish mashinalaridan samarali foydalanish va ish jarayonini muvofiqlashtirish maqsadida 152 ta maxsus otryad tashkil etildi. Ularga jamoat xavfsizligi va favqulodda holatlarning oldini olish ishlarini muvofiqlashtirish uchun ichki ishlar hamda favqulodda vaziyatlar bo‘limlaridan mas’ul xodimlar biriktirildi.

Shuningdek, viloyatning barcha tumanlarida paxta hosilini sifatli va qisqa muddatlarda yig‘ib olish bo‘yicha tuman shtablari tashkil etildi. Bu esa mavsum davomida har bir jarayonni nazorat qilish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni tezkor bartaraf etish va barcha ishtirokchilarning harakatini bir maqsad sari yo‘naltirish imkonini beradi. Har bir chigit ortida bir yillik mehnat bor

Paxta — shunchaki qishloq xo‘jaligi ekinlaridan biri emas. Uning ortida fermerning bir yillik mehnati, suvchi va agronomning mashaqqati, mexanizatorning ter to‘kishi, ishchi va terimchining kundalik mehnati mujassam. Shu bois dalalardagi hosilni yig‘ib olishda har bir kun, har bir soat muhim. Endi asosiy vazifa — 85 ming gektar maydonda yetishtirilgan hosilni belgilangan muddatlarda, sifatini saqlagan holda va nobudgarchiliksiz yig‘ib olish. Buning uchun barcha imkoniyatlar — mehnat resurslari, zamonaviy texnika, transport, qabul maskanlari va zarur infratuzilma safarbar etilgan. Eng muhimi, mavsumda inson omili va mehnat xavfsizligiga e’tibor susaytirilmasligi, terimchilar uchun munosib sharoitlar ta’minlanishi, yetishtirilgan hosil esa adolatli va sifatli qabul qilinishi zarur.

Buxoro dalalarida boshlangan 2026-yil paxta yig‘im-terimi — bir yillik mashaqqatning yakuniy sinovi. Davlat rahbari tashabbusi bilan qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan islohotlar, zamonaviy texnika va texnologiyalarning joriy etilishi, fermerlarga yaratilayotgan imkoniyatlar bugun dalalarda o‘z ifodasini topmoqda. Endi ana shu imkoniyatlarning natijasini ko‘rsatish vaqti.

450 ming tonna paxta xomashyosi — shunchaki reja emas. Bu 3 122 ta fermer xo‘jaligining, minglab dehqon va mexanizatorlarning, yuz minglab terimchilarning umumiy mehnati samarasidir.

Shu bois bu mavsumda har bir yig‘ilgan paxta, har bir to‘kilmay saqlab qolingan ko‘sak, har bir sifatli qabul qilingan tonna — mehnatga bo‘lgan hurmatning amaliy ifodasi bo‘ladi.

Buxoro dalalarida paxta terimi boshlandi. Endi vazifa bitta — dalalardagi hosilni yuksak xirmonlarga aylantirish. Buning uchun texnika ham bor, imkoniyat ham, mehnat resursi ham. Qolgani — uyushqoqlik, mas’uliyat, hamjihatlik va eng muhimi, dehqon mehnatiga bo‘lgan yuksak ehtiromga bog‘liq. Zero, oq oltinning barakasi — yerdan emas, yerga mehr bilan mehnat qilgan inson qo‘lidan boshlanadi.

Zarif Komilov, O‘zA muxbiri