Аҳоли банкларга 10 миллиард доллардан ортиқ валюта сотди
Ўзбекистон ички валюта бозорида 2026 йилнинг январь–май ойлари давомида ижобий тенденциялар кузатилди. Марказий банк маълумотларига кўра, юридик ва жисмоний шахсларнинг чет эл валютасига бўлган талаби ҳамда таклифи ўтган йилнинг мос даврига нисбатан сезиларли даражада ошган.
Маълум қилинишича, 2026 йилнинг дастлабки беш ойида юридик ва жисмоний шахсларнинг чет эл валютасига бўлган жами талаби 25,7 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Бу кўрсаткич 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 20,1 фоизга юқори бўлиб, ўтган йилнинг январь–май ойларида мазкур рақам 21,4 миллиард долларга тенг бўлган.
Талаб таркиби таҳлил қилинганда, юридик шахслар томонидан 20,2 миллиард долларлик, жисмоний шахслар томонидан эса 5,5 миллиард долларлик чет эл валютаси харид қилингани қайд этилмоқда. Бу мамлакат иқтисодиётида ташқи савдо операциялари ва аҳолининг валюта бозоридаги фаоллиги ортиб бораётганини кўрсатади.
Шу билан бирга, валюта таклифи ҳам юқори суръатларда ўсган. Ҳисобот даврида юридик ва жисмоний шахслар томонидан таклиф этилган чет эл валютаси ҳажми 22,3 миллиард долларга етди. Бу эса 2025 йилнинг мос даврига нисбатан қарийб 5 миллиард доллар ёки 28,6 фоизга кўпдир.
Хусусан, аҳоли томонидан тижорат банкларига 10,2 миллиард доллар сотилган бўлса, юридик шахслар томонидан сотилган валюта маблағлари 12,1 миллиард долларни ташкил этган. Мутахассислар бу ҳолатни аҳолининг банк тизимига бўлган ишончи ортиши ҳамда валюта операцияларининг очиқ ва қулай тартибда амалга оширилаётгани билан изоҳламоқда.
Таҳлил қилинаётган даврда миллий валюта курсининг барқарорлиги ҳам сақланиб қолди. АҚШ долларининг алмашув курси 11 минг 938 сўмдан 12 минг 320 сўмгача бўлган диапазонда ҳаракатланиб, йил бошига нисбатан деярли ўзгаришсиз қолган.
Шунингдек, валюта курси тебранувчанлиги ўртача 30 сўм ёки 0,25 фоизни ташкил этди. Таққослаш учун 2025 йилнинг январь–май ойларида ушбу кўрсаткич 17,3 сўм ёки 0,13 фоиз бўлган. Бу валюта бозоридаги фаоллик ортишига қарамасдан, курснинг нисбатан барқарор сақланаётганини кўрсатади.
Экспертларнинг таъкидлашича, валюта бозорида талаб ва таклиф ҳажмларининг мутаносиб ўсиши ташқи иқтисодий фаоллик кенгаяётгани, экспорт тушумлари ва пул ўтказмалари ҳажми ортиб бораётганидан далолат беради. Бу эса мамлакат молия бозори барқарорлигини таъминлаш ва миллий валютага бўлган ишончни мустаҳкамлашда муҳим омил бўлиб хизмат қилмоқда.
Шаҳноза Маматуропова, ЎзА
