2026 йил 1 июндан бошлаб автомобилда юк ва йўловчиларни халқаро ташишга хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни чегара божхона постларида бериш амалиёти йўлга қўйилади
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси “Автомобилда юк ва йўловчиларни халқаро ташишнинг рухсатнома тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” қарор қабул қилди.
Унга мувофиқ, 2026 йил 1 июндан бошлаб автомобилда юк ва йўловчиларни халқаро ташишга хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни чегара божхона постларида чиқиш йўналишида ҳаракатланаётган автотранспорт воситасига халқаро ташиш йўналиши бўйича бериш амалиёти йўлга қўйилади.
Халқаро йўналишларда қатновни режалаштириш учун автотранспорт воситасига юк ортишдан олдин миллий ташувчиларга Транспорт вазирлигининг автоматлаштирилган ахборот тизимида зарур бўлган барча хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни 10 кун муддатга банд қилиш имконияти яратилади.
Хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни миллий ташувчиларга бериш, қабул қилиш, сақлаш ва ахборот тизимида қайд этиш учун чегара божхона постларида рухсатномаларни бериш пунктлари ташкил этилади ҳамда уларнинг рўйхати Транспорт вазирлиги ва Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси томонидан тасдиқланади.
Ўтган ҳисобот йилида миллий ташувчиларнинг юк ва йўловчи ташиш географиясидан келиб чиққан ҳолда хорижий давлатлар кесимида халқаро ташиш йўналишлари рўйхати Транспорт вазирлиги томонидан шакллантирилади.
Рухсатномаларни бериш пунктлари ва халқаро ташиш йўналишлари рўйхатлари ҳамда хорижий давлатлар кесимида халқаро ташиш тури бўйича танқис бўлган хорижий ёки кўп томонлама рухсатномалар тўғрисидаги маълумотлар ахборот тизимида эълон қилиб борилади.
Қарор билан Автомобилда юк ва йўловчиларни халқаро ташишга рухсатномаларни айирбошлаш, бериш ва улардан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.
Низомда:
хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни чегара божхона постларида чиқиш йўналишида ҳаракатланаётган автотранспорт воситасига халқаро ташиш йўналиши бўйича ахборот тизими орқали бериш тартиби;
автотранспорт воситасига юк ортишдан олдин миллий ташувчиларга ахборот тизимида зарур бўлган барча хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни белгиланган муддатгача банд қилиш тартиби;
рухсатномаларнинг электрон шаклини айирбошлаш - “e-Permit” тизимининг ҳуқуқий асослари;
миллий ташувчиларнинг рейтингини шакллантириш, юритиш, эълон қилиш ва ундан фойдаланиш тартиби;
хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни ёки улар бўйича ҳуқуқларни бошка шахсларга берган ҳамда уларни белгиланган муддатларда қайтармаган миллий ташувчиларга нисбатан бундай рухсатномалар берилишини тўхтатиб туриш бўйича санкцияларни инсон омилисиз автоматик равишда қўллаш;
Ўзбекистон рухсатномаларини хорижий ташувчиларга бериш, улардан фойдаланиш ҳамда юкларни халқаро ташиш турларини аниқлаш тартиби белгилаб берилган.
2026 йилги хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни юк ташишга аниқ буюртмаси бўлмаган миллий ташувчилар қўлида тўпланиб, сунъий танқислик вужудга келишини олдини олиш мақсадида, 2026 йил 1 июнга қадар шундай тартиб ўрнатилади:
а) 2026 йилги айирбошлаш квотаси доирасида олинган, ташиш тури бўйича умумий миқдори 1000 та ва ундан кам бўлган хорижий рухсатномалар фақатгина халқаро ташиш йўналиши бўйича:
экспорт товарлари ортилган автотранспорт воситаси учун тегишли божхона декларацияси мавжуд бўлганда барча миллий ташувчиларга берилади;
экспорт товарлари билан чиқиб кетаётган автотранспорт воситаси учун бошқа давлатдан импорт ёки учинчи давлатдан/га юкларни ташишга хорижий рухсатномалар қайтиш йўналиши географик яқин бўлганда, 2025 йил якунига кўра даромад коэффициента 1,0 ва ундан юқори булган миллий ташувчиларга қўшимча берилади;
б) 2026 йилги айирбошлаш квотаси доирасида олинган, умумий миқдори 1000 тадан кўп бўлган учинчи давлатга/дан юк ташишга хорижий рухсатномалар республика ҳудудидан:
экспорт ёки транзит товарлари билан чиқиб кетаётган автотранспорт воситаси учун қайтиш йўналиши географик яқин бўлганда барча миллий ташувчиларга берилади; барча чиқиб кетаётган автотранспорт воситаси учун 2025 йил якунига кўра даромад коэффициенти 0,7 ва ундан юқори бўлган миллий ташувчиларга берилади;
в) қолган барча рухсатномалар - миллий ташувчиларнинг аризасига кўра юкларни халқаро ташишда фойдаланиладиган (тегишли лицензия карточкаси мавжуд бўлган) автотранспорт воситалари сони доирасида халқаро ташиш йўналиши бўйича берилади;
г) барча хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларда ташувчининг номи сиёҳли принтер орқали чоп этилади ҳамда улар олинган кундан бошлаб 90 календарь кун ичида Транспорт вазирлигига қайтарилади;
д) қуйидаги ҳолатларда ахборот тизимида автоматик равишда барча хорижий ёки кўп томонлама рухсатномалар миллий ташувчига берилиши тўхтатиб турилади:
олинган хорижий ёки кўп томонлама рухсатномалар белгиланган муддатларда қайтарилмаганда - уларни қайтарилгунига қадар (йўл-транспорт ҳодисаси, ёнғин, табиий офатлар натижасида (ваколатли орган томонидан тасдиқланган ҳужжат асосида) йўқ бўлганлиги ҳолатлардан ташқари);
олинган хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни ёки улар бўйича ҳуқуқлар учинчи шахсларга берилганлиги, шунингдек уларни бузилганлиги (ўчирилган, бўялган, ташувчининг номини ўқиш имконияти мавжуд бўлмагани) аниқланганда - уч ой муддатга.
2025 йилги хорижий ёки кўп томонлама рухсатномаларни ёки улар бўйича ҳуқуқларни учинчи шахсларга берилишига, шунингдек уларни бузилишига (ўчирилишига, бўялишига) ҳамда йўқолишига йўл қўйган миллий ташувчиларга, айнан шу давлатнинг барча рухсатномаларини берилиши ушбу ҳолатлар аниқланган кундан бошлаб уч ой муддатга тўхтатилади.
Ушбу қарор билан тасдиқланаётган Автомобилда юк ва йўловчиларни халқаро ташишга рухсатномаларни айирбошлаш, бериш ва улардан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги низом 2026 йил 1 июндан эътиборан кучга киради.
ЎзА