Өзбекстан Президенті Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының бейресми кездесуіне қатысты
Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёев 31 шілде күні Қырғыз Республикасының Шолпан-Ата қаласында өткен Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының бейресми кездесуіне қатысты.
Іс-шараға Әзербайжан Республикасының Президенті Ильхам Әлиев, Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон және Түркіменстан Президенті Сердар Бердімұхамедов те қатысты.
Мемлекет басшылары Орталық Азия мен Әзербайжан елдері және халықтарының тұрақты дамуын, экономикалық өркендеуін, қауіпсіздігін қамтамасыз ету және әл-ауқатын арттыруға қатысты өзекті мәселелер жөнінде пікір алмасты.
Өзбекстан басшысы сөзінің басында бейресми саммитті өткізу бастамасы және Ыстықкөл жағалауындағы жылы қабылдау үшін Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаровқа шынайы ризашылығын білдірді.
Сондай-ақ, Түркіменстан Президенті Сердар Бердімұхамедовке Консультативтік кездесулер форматына табысты төрағалық етіп отырғаны үшін алғыс айтылды.
Аймақ елдерінің тәуелсіздігінің 35 жылдығын мерекелеу қарсаңында әрбір мемлекеттің мемлекеттілікті қалыптастыру, экономикалық өсім және ұлттық жаңғыру жолында қол жеткізген жетістіктеріне жоғары баға берілді.
– Ортақ күш-жігеріміздің нәтижесінде Орталық Азия бүгінде дамудың ортақ мақсаттары жолында бірігіп келеді, – деді Өзбекстан Президенті.
Мемлекет басшысы күрделі әрі алдын ала болжауға келмейтін халықаралық жағдайды талдай келе, кездесу қатысушыларын батыл әрекет етуге және өзара үйлестіруді одан әрі күшейтуге шақырды. Өзбекстан басшысы атап өткендей, Әзербайжанның Консультативтік кездесулер форматына қосылуы өзара ынтымақтастықты сапалық тұрғыдан жаңа – макроөңірлік деңгейге көтеріп отыр.
– Біз үшін Орталық Азияны, Оңтүстік Кавказды және жақын көршіміз – Ауғанстанды біріктіретін біртұтас даму кеңістігін қалыптастыруға тарихи мүмкіндік ашылып отыр, – деді Өзбекстан басшысы.
Президентіміз Орталық Азия мемлекеттері мен Әзербайжан арасында тұрақты даму, өзара байланыстылық және тату көршілік үшін берік негіз қалыптастыру мақсатында өңірлік ынтымақтастықтың басым бағыттары жөніндегі көзқарасын білдірді.
Ең алдымен, өңірлік ынтымақтастықтың тұрақты архитектурасын қалыптастыруға көшу қажеттігі атап өтілді. Оның құрылымы ынтымақтастықтың тиімді институттарына, салалық ведомстволардың тығыз байланыстарына, өңірлердің тікелей қарым-қатынасына және дамудың негізгі бағыттары бойынша ұзақ мерзімді бірлескен бағдарламаларға негізделуі тиіс.
Өңірдің халықаралық субъект ретіндегі мәртебесін нығайту үшін мемлекетаралық ұйымдар мен «Орталық Азия плюс» форматтары аясындағы өзара үйлестіруді күшейту қажеттігі айтылды.
Сауда-экономикалық және көлік салаларындағы өзара байланыстылықты нығайту, үздіксіз өнеркәсіптік-технологиялық тізбектерді кеңейту, ортақ цифрлық қызметтерді дамыту және инвестициялық платформаларды іске қосу жөніндегі алдағы қадамдарды жан-жақты пысықтау қажет екені атап өтілді.
Орталық Азияны кадрлық әлеуетті, жасанды интеллект технологияларын, деректер орталықтары мен энергетикалық қуаттарды біріктіретін тұтас инфрақұрылым құру арқылы білім, ғылым және инновациялар саласындағы бәсекеге қабілетті хабқа айналдыру мәселесі перспективалы міндеттердің қатарында көрсетілді.
Қоршаған ортаны қорғау әрдайым өңірлік күн тәртібінің басым бағыты болғаны және солай болып қала беретіні атап өтілді. Ортақ табиғи кеңістігімізде туындап жатқан қауіп-қатерлер шекара талғамайды, сондықтан оларға қарсы іс-қимыл шаралары да ортақ болуы тиіс.
– Биылғы жаздың қалыптан тыс ыстық болуы климаттың өзгеруі әлдеқашан экономикаға, су және энергетикалық қауіпсіздікке, адамдардың денсаулығы мен өмір сүру сапасына тікелей әсер ететін факторға айналып бара жатқанын тағы бір мәрте көрсетті. Осындай жаңа сын-қатерлерге бірлесіп бейімделудің ұзақ мерзімді шешімдерін табу маңызды, – деді Мемлекет басшысы.
Ынтымақтастықтың тұрақты басым бағыттарының қатарында гуманитарлық байланыстарға ерекше көңіл бөлінді. Өңір халықтары ғасырлар бойы қатар өмір сүріп, сауда-саттықты дамытып, білім мен мәдени дәстүрлерді өзара бөлісіп келді. Ынтымақтастық тереңдеген сайын өзара ынтымақ сезімі де нығая түсуде.
– Халықтарымыздың ұлттық болмысы сақтала отырып, жалпыөңірлік бірегейлік кезең-кезеңімен қалыптасып келеді. Бұл ынтымақтастығымызды жаңа әрі терең гуманитарлық мазмұнмен байытуды талап етеді, – деді Мемлекет басшысы.
Өзбекстан Президенті сөзінің соңында ортақ күштің негізі – бірлік, өзара сенім және бірлескен жасампаздыққа деген берік ұмтылыс екенін тағы бір мәрте атап өтті.
Іс-шарада Орталық Азия мемлекеттері мен Әзербайжан басшылары да сөз сөйлеп, өңірлік ынтымақтастықтың қазіргі жай-күйі мен оны дамытудың перспективалары жөніндегі көзқарастарын білдірді.
Саммит қорытындысы бойынша Шолпан-Ата декларациясы қабылданды.
