Өзбекстан мен Қазақстан трансшекаралық ауа ластануына қарсы бірлесіп күреседі
Орталық Азияда экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және атмосфералық ауаның сапасын жақсарту мәселесі өңірлік ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының біріне айналып келеді.
Осы бағытта Өзбекстан мен Қазақстан арасындағы ынтымақтастық жаңа кезеңге көтеріліп, екі ел трансшекаралық ауа ластануының әсерін азайтуға бағытталған бірлескен практикалық шараларды айқындады.
Ташкент қаласындағы Green University – Орталық Азия қоршаған орта және климаттың өзгеруін зерттеу университетінде Қазақстан Республикасы делегациясының қатысуымен өткен кездесуде атмосфералық ауаны қорғау, мониторинг жүйелерін жетілдіру және трансшекаралық ластануды азайтуға бағытталған ынтымақтастық мәселелері талқыланды.
Кездесуге Өзбекстан тарапынан Экология және климаттың өзгеруі жөніндегі ұлттық комитеттің, Климаттың өзгеруі жөніндегі ұлттық орталық, Гидрометеорология қызметі агенттігі және басқа да салалық ұйымдардың өкілдері қатысты. Қазақстан тарапынан Экология және табиғи ресурстар министрлігі, «Қазгидромет» республикалық мемлекеттік кәсіпорны, Ұлттық гидрометеорологиялық қызметтің ғылыми орталығы және Түркістан облысының жауапты өкілдері қатысты.
Келіссөздер барысында екі елдің мамандары ауа сапасын бақылау бағытында атқарылып жатқан жұмыстар, атмосфералық циркуляция үдерістері, PM10 және PM2.5 ұсақ дисперсті бөлшектеріне қатысты зерттеу нәтижелерімен бөлісті. Мамандар атмосфералық ауа мемлекеттік шекараны мойындамайтынын, сондықтан шекаралас аумақтардағы экологиялық жағдайды жақсарту тек үйлестірілген ғылыми тәсіл арқылы ғана тиімді болатынын атап өтті.
Өзбекстан тарапы ұсынған ғылыми мәліметтерге сәйкес, ірі қалалардағы атмосфералық ауаның ластануының басым бөлігі антропогендік көздердің үлесіне тиесілі. Сонымен қатар атмосфералық циркуляция мен ауа массаларының қозғалысы да ластаушы заттардың таралуында маңызды рөл атқарады. Автоматты мониторинг станцияларының деректері негізінде PM2.5 және PM10 бөлшектерінің концентрациясының аумақтық таралуына қатысты талдау да ұсынылды.
Кездесуде екі ел ғалымдарының қатысуымен бірлескен жұмыс тобын құру туралы келісімге қол жеткізілді. Бұл топ трансшекаралық атмосфералық ластануды азайтуға бағытталған практикалық іс-шараларды әзірлеумен, ғылыми зерттеулерді үйлестірумен және ауа сапасына қатысты мәліметтер алмасуды жолға қоюмен айналысады.
Сонымен қатар, Қазақстан делегациясы Өзбекстанда жүзеге асырылып жатқан «Таза ауа» жобасы аясындағы жұмыстармен де танысты. Атап айтқанда, Ташкент облысындағы жылыжайларды бөлшектеп, оларды Сұрхандария облысына көшіру жұмыстары, сондай-ақ Ташкент жылу электр станциясында енгізілген заманауи газ тазарту және шығарындыларды сүзгілеу жүйелері көрсетілді. Сонымен қатар автокөлік құралдарына экологиялық стикерлер беру тетігі де ауа ластануын азайтуға бағытталған тиімді шешім ретінде таныстырылды.
Айта кетейік, мұндай ынтымақтастық екі мемлекет арасындағы экологиялық ақпарат алмасуды күшейтіп қана қоймай, Орталық Азиядағы тұрақты экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, халық денсаулығын қорғауға және ауа сапасын бақылау жүйесін жаңа деңгейге көтеруге де ықпал етеді. Кездесу соңында тараптар атмосфералық ауаның трансшекаралық ластануын азайтуға бағытталған бірлескен практикалық іс-шараларды тұрақты түрде жалғастыруға келісті.
