Өзбекстан Президенті АӨСШК-нің жетінші саммитіне қатысты
Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёев Баку қаласында Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің жетінші саммитіне қатысты.
Саммитке Израиль Президенті Ицхак Герцог, Лаос Халық Демократиялық Республикасының Президенті Тхонглун Сисулит, Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон, Түркіменстан Президенті Сердар Бердімұхамедов, Қатар Әмірі Тамим бен Хамад бен Халифа Әл Сани, Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров, Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, сондай-ақ Бангладеш, Бахрейн, Біріккен Араб Әмірліктері, Вьетнам, Камбоджа, Ресей, Түркия, Палестина, Қытай, Шри-Ланка және Үндістан үкіметтері мен сыртқы саяси ведомстволарының басшылары, шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың жоғары лауазымды өкілдері қатысты.
Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңес 1992 жылы құрылған. Қазіргі уақытта бұл халықаралық платформаға 28 мемлекет мүше, 9 ел бақылаушы мәртебесіне ие, сондай-ақ 5 халықаралық ұйым қатысады.
Күн тәртібіне сәйкес, халықаралық ахуал мен ынтымақтастықты кеңейтудің перспективалары жөнінде пікір алмасылып, бірқатар ұйымдастырушылық мәселелер қаралды.
Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёев Баку саммитіндегі сөзінде әлемдегі терең геосаяси өзгерістер мемлекеттердің өзара тығыз ынтымақтастығы мен бірлесіп шешім қабылдауын талап ететінін атап өтті.
– Әсіресе, Азияның әртүрлі өңірлеріндегі қарулы қақтығыстар бәрімізді қатты алаңдатады. Олардың зардаптары қақтығыс аймағынан тыс жерлерге де таралып, сіздер мен біз өмір сүріп жатқан өңірдің қауіпсіздігіне елеулі нұқсан келтіруде, жаһандық экономикаға зиян тигізіп, миллиондаған адамның өміріне кері әсерін тигізуде, – деді Мемлекет басшысы.
Президентіміз кез келген қақтығыс пен келіспеушілікті тек бейбіт жолмен, саяси-дипломатиялық құралдар арқылы, халықаралық құқық нормалары мен барлық тараптың мүдделерін ескере отырып шешу қажет екенін атап өтті.
Өзара үйлесімді әрі алдын ала болжауға болатын іс-қимылдарға және қабылданған барлық міндеттемені орындауға негізделген тұрақты қатынастар жүйесін қалыптастыруда АӨСШК-нің айрықша рөл атқаратыны айтылды.
Осыған байланысты Өзбекстан Президенті Азияда сенім инфрақұрылымын қалыптастыру тұжырымдамасын әзірлеуді ұсынды. Онда мемлекеттер арасындағы өзара байланыс пен ынтымақтастықты кеңейтудің негізгі бағыттары және нақты шаралары айқындалуға тиіс.
– Көлік және энергетика салаларындағы бірлескен жобалар, сауда мен цифрлық байланыстарды дамыту, мәдени-гуманитарлық алмасулар үлкен маңызға ие, – деді Шавкат Мирзиёев.
Өзбекстан басшысы сөзін жалғастыра отырып, қазіргі қарқынды технологиялық даму мен климаттың өзгеруі де жаңа міндеттерді алға қойып отырғанын атап өтті.
– Жасанды интеллект күнделікті өмірімізді жедел өзгертіп жатыр. Ол шексіз мүмкіндіктер ашумен қатар, елеулі қауіп-қатерлер де туындатып отыр.
Ендігі міндетіміз – цифрлық дамудың баршаға бірдей пайда әкелуі және технологиялық даму деңгейіндегі алшақтықтың қысқаруы үшін барлық мүмкіндікті жұмылдыру, – деді Мемлекет басшысы.
Осыған орай, Технологиялық сенім және жасанды интеллектіні жауапкершілікпен пайдалану жөніндегі Азия бастамасы ұсынылды. Оны жүзеге асыру аясында АӨСШК жанынан сарапшылар алаңын құру ұсынылды. Бұл алаңда мамандар ортақ ұсынымдар әзірлеп, практикалық шараларды келісу мүмкіндігіне ие болады.
Сонымен қатар АӨСШК-ге мүше мемлекеттердің климат өзгерісіне бейімделу жөніндегі күш-жігерін біріктіру мақсатында климаттық тұрақтылық саласындағы ынтымақтастықты жолға қою ұсынылды.
Өзбекстанның АӨСШК аясындағы адами өлшем жөніндегі үйлестіруші екенін ескере отырып, Мемлекет басшысы еліміздің келесі жылы Адам әлеуетін дамыту форумын өткізуге дайын екенін мәлімдеді. Осы ретте Кеңестің 2028 жылға дейінгі кезеңге арналған Іс-қимыл бағдарламасын әзірлеудің маңыздылығы атап өтілді.
Өзбекстан Қосылмау қозғалысына төрағалықты қабылдауына орай Мемлекет басшысы қатысушыларды келесі жылы Ташкентте өтетін ұйымның жиырмасыншы саммитіне шақырды.
Сөзінің соңында Өзбекстан Президенті АӨСШК-нің ұйымдық негіздерін одан әрі нығайту және оның жарғысын жетілдіру жөніндегі жұмысты қолдайтынын білдірді. Сондай-ақ Кеңестің Бас хатшысы лауазымына Әзербайжан ұсынған кандидатураны қолдап, Әзербайжанның Кеңеске төрағалығын 2028 жылға дейін жалғастыру ниетін құптады.
Саммитте мемлекет басшылары, елдер мен халықаралық ұйымдар делегацияларының жетекшілері де сөз сөйледі.
