Ўртача умр кўриш давомийлиги COVID-19 пандемиясигача бўлган кўрсаткичларга яқинлашди
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг глобал саломатлик кўрсаткичлари бўйича эълон қилган янги ҳисоботида 2000–2023 йиллар оралиғида дунё аҳолисининг умр кўриш давомийлиги, ўлим сабаблари ҳамда касалликлар билан боғлиқ ўзгаришлар таҳлил қилинган.
Қайд этилишича, COVID-19 пандемияси оқибатларидан сўнг жаҳонда ўртача умр кўриш давомийлиги яна пандемиягача бўлган кўрсаткичларга яқинлашган. Яъни 73,3 ёшга етган.
Бироқ юқумли бўлмаган касалликларнинг ўлим ҳолатларидаги улуши тобора ортиб бормоқда. Хусусан, 2000 йилда барча ўлимларнинг 58 фоизи юқумли бўлмаган касалликлар ҳиссасига тўғри келган бўлса, 2023 йилда бу кўрсаткич 74 фоизга етган.
Шу билан бирга, соғлом умр кўриш давомийлиги 62,8 ёшни ташкил этиб, 2019 йилга нисбатан бироз пасайиш кузатилган.
Бундан ташқари, Альцгеймер касаллиги ва бошқа деменциялар билан боғлиқ ўлимлар 2000–2023 йилларда уч баробар кўпайган. Жумладан, деменция 2023 йилда дунёдаги ўлим сабаблари орасида 5-ўринга кўтарилган.
2019-2023 йилларда депрессив бузилишлар билан боғлиқ касалликлар 20 фоизга ошган.
Ҳисоботда таъкидланишича, ушбу тенденциялар мамлакатларда юқумли бўлмаган касалликлар профилактикаси, эрта ташхис, руҳий саломатлик ва аҳолининг соғлом умр кўриш давомийлигини оширишга янада катта эътибор қаратишни талаб қилади.
Мамлакатимизда эса 2025 йил якунларига кўра, аҳолининг ўртача умр кўриш давомийлиги 75,4 ёшни ташкил этмоқда. “Ўзбекистон – 2030” стратегиясида ушбу кўрсаткични 78 ёшга етказиш мақсад қилинган.
М.Қосимова, ЎзА
