Мемлекет басшысы көлік-логистика саласындағы жобалардың жай-күйімен танысты
Президент Шавкат Мирзиёев көлік-логистика саласындағы ірі жобалардың жүзеге асырылу барысы жөніндегі тұсаукесермен танысты.
Еліміз экономикасының қарқынды өсуі, өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауда көлемінің артуы көлік инфрақұрылымын жүйелі түрде дамытуды талап етіп отыр. Өзбекстанды Тынық мұхитынан Еуропаға дейінгі ең қысқа құрлық жолының негізгі буынына айналдыру және халықаралық нарықтарға шығу мүмкіндіктерін кеңейту осы бағыттағы басым міндеттердің бірі саналады.
2030 жылға дейін көлік қызметтерінің көлемін екі есеге арттыру, салаға 9,1 миллиард доллар инвестиция тарту және қызметтер экспортын 5,7 миллиард долларға жеткізу жоспарланған. Таныстырылымда осы мақсаттарға қол жеткізу үшін жүзеге асырылып жатқан инфрақұрылымдық жобалар, олардың мерзімдері және шешуді қажет ететін мәселелер қарастырылды.
Алдымен әуежайларды салу және жаңғырту бойынша ақпарат берілді.
Ташкент пен Бұхарада жалпы құны шамамен 3 миллиард доллар болатын жаңа әуежай кешендерін салу жұмыстары жүргізілуде. Жаңа Ташкент халықаралық әуежайы алғашқы кезеңде жылына 20 миллион жолаушыға қызмет көрсетуге есептелген. Жоба аясында мемлекеттік-жекеменшік әріптестік туралы келісімдер жасалып, аумақты құрылысқа дайындау және инженерлік желілерді көшіру жұмыстары жүргізілуде.
Жаңа Бұхара халықаралық әуежайында аэродром инфрақұрылымы салынып жатыр. Жолаушылар терминалын салу және басқару үшін жеке серіктес тарту бойынша халықаралық тендер өткізілуде.
Сондай-ақ Үргеніш пен Наманган әуежайларын мемлекеттік-жекеменшік әріптестік негізінде, ал Әндіжан әуежайын жеке оператор тарту арқылы жаңғырту жобаларының барысы қаралды. Нәтижесінде әуежайлардың өткізу қабілеті артып, жолаушыларға халықаралық стандарттарға сай қызмет көрсету мүмкіндігі кеңейеді.
Автомобиль жолдары инфрақұрылымын дамыту мәселелеріне де назар аударылды.
Өткен айда құны 2,2 миллиард доллар болатын Ташкент – Самарқанд ақылы автомобиль жолының құрылысы басталды. Үргеніш пен Хиуа қалаларын байланыстыратын алғашқы ақылы жол пайдалануға берілді.
Таныстырылымда Ташкент – Самарқанд жобасының кейінгі кезеңдерін қаржыландыру, Ташкент – Әндіжан және Ташкент – Бостандық ақылы жолдары бойынша инвесторларды анықтау және практикалық жұмыстарды бастауға қатысты мәселелер талқыланды.
Теміржол желісінің өткізу қабілетін арттыру бойынша ұсыныстар да таныстырылды.
Қазіргі таңда негізгі транзиттік бағыттардағы бірқатар теміржол учаскелері жоғары жүктемемен жұмыс істеп тұр. Өнеркәсіптік жүктер көлемінің артуы және жаңа жүрдек пойыздар қатынасының жолға қойылуы қолданыстағы инфрақұрылымға түсетін жүктемені одан әрі арттырады.
Осыған байланысты «Мақтаарал – Сырдария, Ангрен – Пап, Ташғұзар – Байсын – Құмқорған, Ташкент – Самарқанд» және «Тоқымашы – Ангрен» бағыттарын жаңғырту шаралары қаралды. Бұл жұмыстарға 200 миллион доллар бағыттау арқылы учаскелердің өткізу қабілетін 25-30 пайызға арттыруға болатыны атап өтілді.
«Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан» теміржолының құрылысы, Ташкент – Самарқанд бағытында жеке жүрдек теміржол желісін салу, өңірлердегі теміржол желілерін кеңейту және электрлендіру жобалары жөнінде ақпарат берілді. Жүк вагондары паркін жаңарту және бұл үдеріске жеке секторды кеңінен тарту жөніндегі ұсыныстар да талқыланды.
Халықаралық көлік дәліздерін дамыту және теңіз порттары арқылы әлемдік нарықтарға шығу мүмкіндіктерін кеңейту мәселелері де жеке қаралды.
Каспий теңізіндегі Ақтау, Түркіменбашы және Баку, Қара теңіздегі Поти мен Анаклия порттарында Өзбекстанның қатысуымен логистикалық инфрақұрылым құру бойынша атқарылып жатқан жұмыстар таныстырылды. Атап айтқанда, Поти портында логистикалық орталық құру туралы келісімге қол қойылып, жобаның техникалық-экономикалық негіздемесі әзірленуде. Анаклия портын дамытуға, сондай-ақ Түркияның Самсун және Ыстанбұл порттарына шығуға мүмкіндік беретін Нахчыван теміржолын салуға қатысу мүмкіндіктері зерделеніп жатыр.
Бұл жобалар тоқыма, химия, ауыл шаруашылығы және тау-кен металлургиясы өнімдерін сыртқы нарықтарға жеткізу бағыттарын әртараптандыруға мүмкіндік береді.
Халықаралық дәліздерді тиімді пайдалану үшін еліміздегі логистикалық орталықтар желісін де кеңейту қажет екені айтылды.
Ханабад және Ангрен қалаларын, «Янгиюль», «Ахангаран», «Олот» және «Термез» аудандарын көлік-логистикаға мамандандыру жөніндегі тапсырмалардың орындалуы туралы ақпарат берілді. Ташкент қаласы, Ташкент, Әндіжан, Сұрхандария және Бұхара облыстарында жалпы 17 логистикалық орталық пен терминал жобасын жүзеге асыру көзделген. Оларды орналастыру, инвесторлар тарту, қаржыландыру және қажетті инфрақұрылыммен қамтамасыз ету мәселелері талқыланды.
Таныстырылымда жүк тасымалдарын цифрландыруға және саладағы көлеңкелі экономиканы қысқартуға ерекше назар аударылды.
Жүк тасымалы саласындағы көлеңкелі экономиканың үлесі әлі де 42 пайыздан жоғары екені атап өтілді. Жергілікті жүк көліктерінің бірыңғай тізілімінің, электронды тапсырыстарды қалыптастыру және барлық көлік қызметтерін біріктіретін электронды жүйенің болмауы осы бағыттағы негізгі мәселелердің бірі саналады.
Осыған байланысты бірыңғай цифрлық көлік жүйесін құру, тасымалдаушылар тізілімін қалыптастыру, электронды жол парағы мен тапсырыстарды қабылдайтын агрегатор қызметін енгізу ұсынылды. Халықаралық тасымалдарда электронды рұқсат құжаттарымен алмасуды кеңейту және жүк қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылау мүмкіндігін енгізу шаралары да қаралды.
Бұл арқылы тасымалдаушыларға қолайлы жағдай жасау, бейресми қызметтерді заңды арнаға көшіру және саладағы ашықтықты арттыру көзделген.
Мемлекет басшысы ұсынылған жобалардың мерзімін, қаржыландыру көздері мен күтілер нәтижелерді нақты белгілеп, оларды өзара үйлесімді түрде жүзеге асыру маңызды екенін атап өтті. Жауапты тұлғаларға талқыланған мәселелер бойынша тиісті тапсырмалар берілді.
