Islohotlar amaliy natijaga aylanyapti

Aholini sifatli va toza ichimlik suvi bilan ta’minlash, oqova suv tizimini takomillashtirish, mavjud infratuzilmani yangilash va suv ta’minoti xizmatlari qamrovini kengaytirish mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlarning muhim yo‘nalishlaridan biri. Sirdaryo viloyatida ham bu borada izchil va manzilli ishlar olib borilib, belgilangan vazifalar bosqichma-bosqich amaliy natijaga aylanmoqda.

Toza ichimlik suvi inson hayoti va salomatligi uchun eng zarur ne’matlardan biri. Shu bois bugun suv ta’minoti masalasiga oddiy kommunal xizmat sifatida emas, balki aholi turmush farovonligi, jamoat salomatligi va hududlar taraqqiyoti bilan bevosita bog‘liq muhim vazifa sifatida yondashilmoqda.

Prezident Shavkat Mirziyoyev joriy yil 20-iyul kuni ichimlik va oqova suv xizmatlarini yanada yaxshilash chora-tadbirlari yuzasidan o‘tkazilgan taqdimotda sohadagi mavjud muammolarni bartaraf etish, xizmatlar sifatini oshirish va qamrovni kengaytirish bo‘yicha muhim vazifalarni belgilab berdi.

Taqdimotda kelgusi yillarda markazlashgan ichimlik suvi ta’minoti qamrovini 90 foizga, shaharlarda kanalizatsiya xizmatlari qamrovini 80 foizga yetkazish rejalashtirilgani ta’kidlandi. Buning uchun sohaga qo‘shimcha 1,3 milliard dollar investitsiya jalb etish ko‘zda tutilmoqda.

Belgilangan vazifalar doirasida 513 ta mahallaga markazlashgan ichimlik suvi tarmoqlarini olib borish, yana 3 mingta mahallada suv ta’minoti sifatini yaxshilash, 232 mingta suv kolonkasi o‘rniga ichimlik suvi tarmoqlarini bevosita xonadonlargacha tortish rejalashtirilgan.

Bu raqamlar zamirida esa oddiy, ammo hayotiy maqsad — har bir oilaga sifatli, toza suv yetkazib berish va aholi uchun munosib yashash sharoitini yaratish vazifasi mujassam.

Sohadagi islohotlarning huquqiy asosi ham mustahkamlanmoqda. Prezidentning 2026-yil 24-iyulda imzolangan «Ichimlik suvi ta’minoti va oqova suv tizimini yanada yaxshilashga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni bu boradagi ishlarni yangi bosqichga olib chiqdi.

Hujjatda 2026–2027-yillarda ichimlik suvi ta’minoti va oqova suv tizimini hududlar kesimida kompleks rivojlantirishning aniq maqsadlari belgilab berilgan. Jumladan, respublika bo‘yicha 5,1 ming kilometr ichimlik suvi tarmog‘i va 245 ta ichimlik suvi inshooti, 1,1 ming kilometr oqova suv tarmog‘i hamda 81 ta oqova suv inshootini foydalanishga topshirish ko‘zda tutilgan.

Shuningdek, markazlashgan ichimlik suvi ta’minoti qamrovini 84,8 foizga, oqova suv xizmatlari qamrovini 23 foizga, shaharlarda esa 76 foizga yetkazish, suv hisobini zamonaviy texnologiyalar asosida yuritish, energiya samaradorligini oshirish, raqamlashtirishni jadallashtirish va xususiy sektorni sohaga keng jalb qilish vazifalari belgilangan.

Sirdaryo viloyatida amalga oshirilayotgan ishlar ana shu maqsadlarning hududdagi amaliy ifodasidir. Joriy yilda Davlat byudjetidan ajratilgan 44,8 milliard so‘m mablag‘ hisobidan 15 ta ob’ektda qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish belgilangan. 1-iyul holatiga 9,3 milliard so‘m mablag‘ o‘zlashtirilib, 8,2 kilometr ichimlik suvi va 0,8 kilometr oqova suv tarmoqlari hamda 4 ta ichimlik va oqova suv inshootida ishlar bajarildi.

Investitsiya dasturi doirasida 6,8 milliard so‘m mablag‘ o‘zlashtirilib, 5,6 kilometr ichimlik suvi va 0,8 kilometr oqova suv tarmoqlari hamda 2 ta inshootda qurilish ishlari amalga oshirildi.

Drayver loyihalar doirasida 5,7 milliard so‘m mablag‘ hisobidan 6,5 kilometr ichimlik suvi va 1,2 kilometr oqova suv tarmoqlari hamda 4 ta inshootda qurilish ishlari olib borilmoqda.

«Yangi O‘zbekiston qiyofasidagi» loyihalar hamda «Og‘ir tumanlar» dasturi doirasida esa 31,1 milliard so‘m mablag‘ hisobidan 26,8 kilometrga ichimlik va 12,3 kilometrga esa oqova suv tarmoqlari hamda 11 ta ichimlik va oqova suv inshootida qurilish-montaj ishlari amalga oshirilmoqda.

Viloyatda oqova suv tizimini kengaytirishga qaratilgan yana bir yirik loyiha ham amalga oshiriladi. Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasining 270 milliard so‘m mablag‘i hisobidan Sirdaryo tumani markazi va Guliston shahrida 197,1 kilometr oqova suv tarmog‘i, 22 ta oqova suv haydash inshooti hamda 1 ta oqova suv tozalash inshooti qurilishi rejalashtirilgan. Ayni paytda loyihalash ishlari olib borilmoqda.

Bu yo‘nalishda xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikka ham alohida e’tibor qaratilmoqda. Xususan, Jahon bankining 76 million dollarlik mablag‘lari hisobidan amalga oshirilayotgan loyiha doirasida 39 million dollar ichimlik suvi ta’minotini yaxshilashga, 37 million dollar esa oqova suv tizimini rivojlantirishga yo‘naltirilgan. 1-iyul holatiga ushbu mablag‘larning 14,7 million dollari o‘zlashtirilib, 101,9 kilometr ichimlik suvi va 61,9 kilometr oqova suv tarmoqlari barpo etildi.

Suv ta’minoti xizmatlarini aholiga yanada yaqinlashtirish borasida ham muayyan natijalarga erishilmoqda. Yil boshidan buyon 3,1 mingta yangi iste’molchi tarmoqqa ulanib, yillik rejaning 53 foizi bajarildi. Birinchi yarim yillikda aholi va iste’molchilarga 7,9 million kub metr ichimlik suvi yetkazib berildi. Ko‘rsatilgan xizmatlar qiymati 51 milliard 270 million so‘mni tashkil etdi.

Xizmatlar sifatini oshirish bilan bir qatorda, hisob-kitob tizimini takomillashtirish va to‘lov intizomini mustahkamlashga ham e’tibor qaratilmoqda. Natijada 1-iyul holatiga viloyatdagi debitor qarzdorlik 19 milliard 932 million so‘mga tushirilib, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 24 foizga qisqartirildi.

Suv sarfini aniq hisobga olish maqsadida yil boshidan buyon 9,3 mingta zamonaviy suv hisoblagichi o‘rnatildi. Buning natijasida viloyatda hisoblagich bilan ta’minlangan iste’molchilar ulushi 83 foizga yetdi.

— Suv ta’minoti sohasida shaffof va aniq hisob-kitob tizimini shakllantirish muhim vazifalardan biri. Shu maqsadda iste’molchilarni zamonaviy hisoblagichlar bilan ta’minlash ishlarini izchil davom ettiryapmiz. Bu, bir tomondan, sarflangan suv hajmini aniq belgilash imkonini bersa, ikkinchi tomondan, resurslardan tejamkor va oqilona foydalanish, to‘lov intizomini mustahkamlash hamda xizmatlar sifatini yaxshilashga zamin yaratadi, — deydi «Sirdaryo suv ta’minoti» AJ rahbari Shahboz Akromov.

Energiya tejamkorligini ta’minlash borasida ham amaliy choralar ko‘rilmoqda. 2025–2026-yillarda 6 ta bino va inshootga umumiy quvvati 2,9 MVt bo‘lgan quyosh panellari o‘rnatildi. Buning natijasida bir yilda 4,518 million kilovatt-soat elektr energiyasini tejash imkoniyati yaratildi.

Suv ta’minoti korxonalarining o‘z mablag‘lari hisobidan 34 ta eskirgan nasos energiya tejamkor nasoslarga almashtirildi. Yil boshidan buyon ichimlik va oqova suv tarmoqlarining 6,2 kilometri mukammal, 66,4 kilometri joriy ta’mirdan chiqarildi. Shuningdek, 20 ta maxsus texnika ta’mirlanib, qayta ishga tushirildi.

Korxona mablag‘lari hisobidan 11,4 kilometr ichimlik suvi va 1,9 kilometr oqova suv tarmoqlari ham barpo etildi.

Suv resurslaridan qonuniy va oqilona foydalanishni ta’minlash maqsadida nazorat organlari bilan hamkorlikda reyd tadbirlari o‘tkazilmoqda. Ularning natijasida 315 ta holatda 816 million so‘mlik qonunbuzilishlar aniqlandi. Shundan 186 tasi noqonuniy ulanish, 134 tasi esa suvdan foydalanish qoidalarini buzish holatlaridir.

— Bugun Sirdaryo viloyatida suv ta’minoti va oqova suv tizimini rivojlantirish bo‘yicha belgilangan vazifalarni amalga oshirishga jiddiy kirishganmiz. Bu jarayonda asosiy e’tiborni yangi tarmoqlar qurish bilan bir qatorda, mavjud infratuzilmaning texnik holatini yaxshilash, suv yo‘qotishlarini kamaytirish, energiya samaradorligini oshirish va iste’molchilarga ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifatini yuksaltirishga qaratyapmiz. Joriy yilning birinchi yarmida amalga oshirilgan ishlar, jalb etilayotgan investitsiyalar va yangi loyihalar sohadagi o‘zgarishlar izchil davom etayotganidan dalolat beradi. Oldimizdagi asosiy vazifa — bu natijalarni har bir mahalla va har bir xonadon hayotida yanada yaqqol his ettirish, — deydi «Sirdaryo suv ta’minoti» AJ rahbari Shahboz Akromov.

Darhaqiqat, Sirdaryodagi jarayonlarga nazar tashlansa, sohadagi islohotlar bir-birini to‘ldirib borayotganini ko‘rish mumkin. Yangi tarmoqlar qurilmoqda, mavjud infratuzilma ta’mirlanmoqda, oqova suv tizimi kengaytirilmoqda, hisob-kitoblar takomillashtirilmoqda, energiya tejamkor texnologiyalar joriy etilmoqda.

Bularning barchasi bir maqsadga — aholiga sifatli, barqaror va zamonaviy kommunal xizmat ko‘rsatishga qaratilgan. Islohotlarning haqiqiy samarasi esa raqamlar bilan bir qatorda, odamlarning kundalik hayotida namoyon bo‘ladi. Xonadonga kirib kelgan ichimlik suvi, ta’mirlangan tarmoq, o‘rnatilgan hisoblagich yoki ishga tushirilgan inshoot — aholi uchun aniq va sezilarli qulaylik demakdir.

Shu ma’noda, Sirdaryoda amalga oshirilayotgan ishlar Prezident tomonidan belgilangan vazifalarning joylarda qanday natija berayotganini ko‘rsatmoqda. Islohotlar bu yerda qog‘ozdagi reja bo‘lib qolmayapti — ular bosqichma-bosqich odamlar hayotida aks etayotgan amaliy natijaga aylanmoqda.

G‘ulom Primov, O‘zA muxbiri