Халыққа берілген несиелер 240 триллион сомға жуықтады: ең үлкен үлес ипотекаға тиесілі
Халықтың банк қызметтеріне, оның ішінде несие өнімдеріне деген сұранысы сақталып отыр. 2026 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша жеке тұлғаларға берілген банк несиелерінің қалдығы шамамен 240 триллион сомға жетті.
Орталық банктің мәліметінше, халықтың банктерден алған несиелерінің қалдығы 239 триллион 801 миллиард сомды құраған. Бұл жыл басындағы көрсеткішке қарағанда 8,9 пайыздық өсімді білдіреді. Халық несиелерінің құрылымында ең үлкен үлес ипотекалық несиелерге тиесілі. Атап айтқанда, 2026 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша ипотекалық несиелердің қалдығы 88 триллион 147 миллиард сомды құраған.
Бұл – жалпы халық несиесінің 36,8 пайызы. Басқаша айтқанда, жеке тұлғаларға берілген әрбір 100 сом несиенің шамамен 37 сомы тұрғын үй сатып алуға немесе ипотекалық міндеттемелерді қаржыландыруға бағытталған. Халық несиелері құрамындағы келесі ірі бағыт – микроқарыздар. Олардың қалдығы 51 триллион 141 миллиард сомға жеткен.
Жыл басынан бері микроқарыздар көлемі 4,7 пайызға, яғни 2 триллион 278 миллиард сомға өскен. Бұл халықтың салыстырмалы түрде аз мөлшердегі, шұғыл қаржылық қаражатқа деген қажеттілігінің жоғары екенін көрсетеді. Халыққа ұсынылатын несие өнімдері арасында ең жоғары өсім несие карталары мен овердрафттарда байқалған.
Жыл басынан бері бұл несие түрлерінің қалдығы 33,5 пайызға, яғни 1 триллион 484 миллиард сомға көбейіп, 5 триллион 914 миллиард сомға жеткен. Бұл көрсеткіш банктердің халық үшін несиені пайдаланудың анағұрлым икемді түрлерін ұсынып жатқанын аңғартады. Алайда, несие карталары мен овердрафттар бойынша берешектің тез өсуі халық мойнындағы несиелік міндеттемелерді ұтымды басқару мәселесін де өзекті етеді.
Жалпы, халықтың несие қалдығының 240 триллион сомға жақындауы банктер тарапынан жеке тұлғаларды қаржыландыру ауқымының кеңейіп келе жатқанынан хабар береді. Несие портфеліндегі ипотеканың үлкен үлесі тұрғын үйді қаржыландырудың халық несиелеріндегі маңызды орнын көрсетсе, микроқарыздар, несие карталары және овердрафттардың өсуі халықтың қысқа және орта мерзімді қаржылық қажеттіліктерінің де жоғары екенін білдіреді.
Шахноза Маматуропова, ӨзА
