Размер шрифта: A A A
Цвет сайта: A A A A

14.02.2017 18:08 Chop etish versiyasi

O‘zbekiston o‘smirlarining ertangi kunga ishonchi mustahkam

O‘smirlik – inson hayotining eng gullagan, ayni paytda o‘ta mas’uliyatli davri. Psixologiya, sotsiologiyaga oid tadqiqotlarda o‘smirlar ruhiyati, qiziqishlari, oilaviy munosabatlari alohida masala sifatida o‘rganiladi.

«Ijtimoiy fikr» jamoatchilik fikrini o‘rganish markazining «O‘smirlar o‘zi va oilasi haqida» mavzuidagi tadqiqotida shu jihatlarga e’tibor qaratildi. Tadqiqotdan maqsad mamlakatimizda bola tarbiyasi, o‘smirlarning foydali mehnatga jalb etilishi, ularning vatanparvarlik tuyg‘usini oshirishda oilaning rolini aniqlash edi. Bu yosh avlodning ruhiy, ma’naviy kamolotida oila, jamiyat va ta’lim dargohi hamkorligini mustahkamlashda muhim ahamiyatga ega.

Ijtimoiy tadqiqotda mamlakatimizning barcha hududlaridan 12-16 yoshli o‘g‘il-qizlar ishtirok etgan. Unda qatnashganlarning aksariyati ota-ona ishtirokidagi oilada kamolga yetayotganini bildirgan. Bu holat o‘smirlarning ma’naviy-intellektual va jismoniy kamolotiga sezilarli ta’sir etishi, ularning hayotiy va ta’lim olishdagi ehtiyojlari qondirilishi, umuminsoniy va milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalanishida yetakchi omil ekani ko‘rsatilgan.

Tadqiqot jarayonida ota-onalar farzandlarining muammolari, o‘qishi, o‘qishdan tashqaridagi ishlariga qiziqishlari, g‘amxo‘rlik qilishlari o‘rganilgan. Ishtirokchilar oilasidagi muhit, tartib-qoidalar, ota-onalarining o‘zaro munosabatlarini o‘zlariga namuna, deb hisoblaydi.

Tadqiqot doirasida o‘smirlarning o‘quv dargohiga munosabati, baholash tizimi, o‘qituvchilar bilan muomalasi, ta’lim maskanidagi o‘quv-tarbiyaviy jarayon ham o‘rganilgan. «Maktabingizni yaxshi ko‘rasizmi?» degan savolga ularning 90,9 foizi ijobiy javob bergan. So‘rov natijalari yoshlarning o‘z maktabini qadrlashi va yaxshi ko‘rishi, maktabdagi bilim, hayotiy ko‘nikma va malakalar ularning kelajagiga poydevor bo‘lishini ko‘rsatdi. Maktab vaqtni mazmunli o‘tkazish maskani ekani ham e’tirof etilgan.

Mamlakatimiz o‘smirlari o‘qishni hayotiy zarurat, deb hisoblaydi. Kollej, litsey va oliy o‘quv yurtlarida tahsilni davom ettirishni istaydi.

Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘smirlarning 43,7 foizi o‘quv adabiyotini o‘qish bilan cheklanar ekan. Har o‘n ishtirokchidan birining tan olishicha, o‘quv adabiyotidan boshqa kitob o‘qimaydi. Qatnashchilarning yarmi (o‘g‘il bolalar) ko‘pincha tengdoshlari bilan suhbat qurish, komputer o‘ynashni afzal biladi. Tadqiqot xulosasiga ko‘ra, aholini, ayniqsa, yoshlarni milliy va jahon klassik asarlarini o‘qishga targ‘ib qilishning yangi usul va vositalarini shakllantirish taqozo etiladi.

Tadqiqot jarayonida o‘smirlarning maqsad va intilishlari ham o‘rganildi. O‘rta va yuqori sinf o‘quvchilarining deyarli hammasi (97,7 foiz) hayotdagi maqsadi va kelajakdagi rejalarini belgilab olgan.

Har ikki o‘quvchidan birining hayotdagi ideali, qahramoni ularning ota-onasi ekani aniqlandi. O‘zbekiston o‘smirlari o‘qituvchilari, taniqli siyosatchilar, jamoat arboblari, fan va madaniyat namoyandalariga o‘xshashni istaydi. Ishtirokchilarning o‘ndan biri sportchi va tibbiyot xodimlariga mehr qo‘ygan.

Yoshlarning aksar qismi o‘zlarini vatanparvar, deb biladi. Ularning fikricha, Vatanga muhabbat unga xizmat qilish, tinchlik va osoyishtalikni saqlash, ajdodlar merosini asrash, tarixi va madaniyatini bilish demakdir. Vatanni sevishning eng oliy ko‘rinishi – uni himoya qilishga hamisha shay turish, deb hisoblaydi.

Ijtimoiy so‘rov oila va oilaviy qadriyatlar jamiyat, ma’naviyat, milliy an’ana va urf-odatlarning negizi ekanini yana bir bor isbotladi. O‘smirlarning 93,7 foizi oila eng sevimli va yaqin insonlarning ittifoqidir, deya xulosa bergan. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda zamonaviy fikrlovchi, hayotga muhabbati kuchli, aniq maqsadli va eng asosiysi, o‘ziga ishongan yangi avlod shakllanayotganini ko‘rsatdi.

«Ijtimoiy fikr» jamoatchilik fikrini
o‘rganish markazi ma’lumotlari asosida

Sevara Alijonova, O‘zA
1 847






Все о погоде - Pogoda.uz